#TrumpLaunchesStrikesonVenezuela TIN NÓNG: Không quân Mỹ tấn công Venezuela và bắt giữ Nicolás Maduro — Hậu quả thị trường và địa chính trị (Ngày 4 tháng 1 năm 2026)

Trong một sự leo thang kịch tính của căng thẳng Mỹ–Venezuela, Tổng thống Donald Trump đã ra lệnh tấn công quy mô lớn vào Venezuela vào ngày 3 tháng 1 năm 2026, sau nhiều tuần áp lực gia tăng và các cuộc tấn công hạn chế trước đó ở Caribbean. Các vụ nổ đã được báo cáo rộng rãi khắp Caracas và gần các cơ sở quân sự trọng yếu, kích hoạt cảnh báo phòng không và gây rối loạn rộng rãi tại thủ đô. Lực lượng Mỹ, bao gồm các đơn vị tinh nhuệ, được cho là đã bắt giữ Tổng thống Venezuela Nicolás Maduro và vợ ông, Cilia Flores, và đưa họ đến Hoa Kỳ, nơi họ dự kiến sẽ đối mặt với các cáo buộc liên quan đến ma túy và buôn bán ma túy liên bang tại Manhattan.
Sau đó, Tổng thống Trump tuyên bố rằng Hoa Kỳ sẽ tạm thời “điều hành Venezuela” cho đến khi đạt được một “chuyển đổi an toàn, phù hợp và khôn ngoan”. Thông báo này báo hiệu khả năng Mỹ can thiệp vào việc giám sát chính quyền và làm dấy lên suy đoán về sự tham gia của các công ty dầu khí Mỹ trong việc phục hồi cơ sở hạ tầng năng lượng đã xuống cấp lâu dài của Venezuela.
Ảnh hưởng Địa chính trị Ngay lập tức
Chiến dịch này là một trong những hành động quân sự quan trọng nhất của Mỹ ở Mỹ Latinh trong nhiều thập kỷ, so sánh với cuộc xâm lược Panama năm 1989 và cơ bản định hình lại các động thái an ninh của khu vực. Sự can thiệp đã gây ra phản ứng dữ dội từ cộng đồng quốc tế. Hội đồng Bảo an Liên Hợp Quốc dự kiến sẽ họp để thảo luận về tính hợp pháp và hậu quả của hành động của Mỹ, với Tổng thư ký António Guterres cảnh báo rằng nó đặt ra một “tiền lệ nguy hiểm.”
Một số chính phủ lớn của Mỹ Latinh, bao gồm Brazil, đã lên án chiến dịch này là vi phạm chủ quyền quốc gia và luật pháp quốc tế. Các quốc gia liên kết với Venezuela, cùng với các tác nhân phi nhà nước khác, cũng đã lên án các cuộc tấn công như một hành động xâm lược đế quốc. Trong khi đó, Phó Tổng thống Venezuela Delcy Rodríguez, được các tòa án của đất nước chỉ định làm quyền lực tạm thời, đã bác bỏ câu chuyện của Mỹ và yêu cầu trả tự do ngay lập tức cho Maduro và vợ ông, gọi chiến dịch này là một “bắt cóc” bất hợp pháp.
Ảnh hưởng Khu vực và Nhân đạo
Ngoài hậu quả chính trị, sự leo thang này đã gây ra các thách thức nhân đạo và hậu cần ngay lập tức. Ngành du lịch của Venezuela đã rơi vào hỗn loạn, với hàng nghìn du khách nước ngoài bị mắc kẹt do đóng cửa không phận, hủy chuyến bay và các lo ngại về an ninh. Những gián đoạn này đã làm căng thẳng thêm cơ sở hạ tầng dân sự vốn đã mong manh.
Phản ứng Thị trường Tài chính Toàn cầu
Thị trường toàn cầu đã phản ứng thận trọng hơn. Các cổ phiếu, đặc biệt ở các thị trường mới nổi, đang chứng kiến dòng chảy rủi ro giảm xuống khi các nhà đầu tư đánh giá lại mức độ rủi ro trong bối cảnh lo ngại về bất ổn rộng hơn giữa Mỹ và Mỹ Latinh. Các nhà đầu tư đang định giá không chỉ cú sốc ngay lập tức mà còn các tác động thứ cấp tiềm năng như các lệnh trừng phạt, gián đoạn thương mại và bất ổn chính trị kéo dài.
Thị trường năng lượng đang theo dõi sát sao các diễn biến. Trong khi sản lượng dầu của Venezuela vẫn còn xa mức lịch sử, tầm quan trọng địa chính trị của quốc gia này đã đưa vào một phần thưởng rủi ro tạm thời vào giá dầu thô, đặc biệt là trong các chuẩn Brent và dầu nặng, khi các nhà giao dịch phòng ngừa rủi ro khỏi các gián đoạn chuỗi cung ứng hoặc các thay đổi chính sách có thể xảy ra.
Kim loại quý, đặc biệt là vàng, đã thu hút dòng vốn tăng lên khi các nhà đầu tư tìm kiếm các tài sản trú ẩn an toàn trong bối cảnh bất ổn địa chính trị gia tăng. Đồng thời, thị trường tiền tệ ưu tiên các đồng tiền phòng thủ truyền thống như đô la Mỹ, yên Nhật và franc Thụy Sĩ. Các loại tiền điện tử đang thể hiện sự biến động tăng cao, xen kẽ giữa các câu chuyện về kho lưu trữ giá trị phi chủ quyền và các tài sản rủi ro cao dễ bị ảnh hưởng bởi tâm lý rủi ro chung.
Ảnh hưởng Chiến lược Rộng
Các nhà phân tích nhận định rằng sự can thiệp này nâng cao căng thẳng vượt ra ngoài bán cầu Tây. Các cường quốc toàn cầu như Nga và Trung Quốc, cùng với nhiều thành viên của Liên Hợp Quốc, đã chỉ trích chiến dịch này là vi phạm các chuẩn mực quốc tế, có thể làm sâu sắc thêm các cuộc đối đầu địa chính trị và làm phức tạp các hoạt động ngoại giao trong tương lai.
Ảnh hưởng lâu dài sẽ phụ thuộc vào việc Hoa Kỳ duy trì sự hiện diện tạm thời trong vai trò quản lý, phản ứng của các phe phái chính trị nội bộ Venezuela, và cách các tổ chức quốc tế xử lý các câu hỏi về tính hợp pháp và trách nhiệm giải trình. Đối với các nhà đầu tư và nhà hoạch định chính sách, chủ đề chi phối vẫn là sự không chắc chắn — một môi trường mà trong đó sự biến động, định giá lại nhanh chóng và tâm lý rủi ro thay đổi sẽ còn tiếp diễn cho đến khi các kết quả chính trị và ngoại giao rõ ràng hơn xuất hiện.