Căng thẳng Mỹ-Iran trên bản đồ địa chính trị Trung Đông: các động thái quân sự gần đây (27-28 tháng 2)

Mâu thuẫn giữa Hoa Kỳ và Iran đang bước vào giai đoạn leo thang, được thể hiện rõ trên mọi bản đồ về bố trí lực lượng quân sự trong khu vực. Trên nền các tin tức mới nhất từ ngày 27-28 tháng 2, cả Washington và Tehran đều thể hiện thái độ ngày càng quyết đoán, kết hợp các cuộc diễn tập quân sự với lời lẽ gay gắt. Tình hình trên bản đồ Trung Đông thay đổi từng giờ, đẩy toàn bộ khu vực đứng trước nguy cơ xung đột vũ trang.

Phân bố lực lượng hải quân lớn của Mỹ: từ tàu sân bay “Ford” đến các hoạt động của Trump

Chính quyền Trump đã tăng cường đáng kể sự hiện diện quân sự của mình trong khu vực. Ngày 27 tháng 2, tổng thống Mỹ rõ ràng khẳng định rằng “Iran không thể sở hữu vũ khí hạt nhân”, đồng thời lên án gay gắt vòng đàm phán thứ ba giữa Mỹ và Iran. Không giấu diếm khả năng sử dụng vũ lực, Trump cảnh báo: “đôi khi cần phải dùng đến sức mạnh”, ám chỉ rằng nếu đàm phán thất bại, phương án quân sự vẫn còn trong tay.

Những thay đổi trên bản đồ quân sự khu vực thật ngoạn mục. Tàu sân bay Mỹ “Ford” đã đến vùng biển gần Israel vào ngày 27 tháng 2 và neo đậu phía bắc Haifa. Cùng với tàu sân bay “Lincoln” đã được triển khai trước đó trên Vịnh Ba Tư, tạo thành “hình dạng tấn công đôi” – tập trung lực lượng hải quân lớn nhất của Mỹ tại khu vực này kể từ chiến dịch ở Iraq năm 2003.

Bộ Ngoại giao Mỹ cũng xác nhận rằng các nhân viên không chủ chốt của đại sứ quán tại Israel đã được sơ tán cùng gia đình, và các nhà ngoại giao kêu gọi công dân Hoa Kỳ rời khỏi khu vực ngay lập tức. Để hỗ trợ cho hoạt động này, Washington đã điều gần 20 máy bay tiếp nhiên liệu đến Israel, nâng cao khả năng hậu cần cho lực lượng không quân của mình. Tất cả các động thái này đều rõ ràng thể hiện trên bản đồ, nơi tập trung lực lượng Mỹ.

Lực lượng Iran trong tình trạng cảnh báo cao độ: phong tỏa eo biển Hormuz như một nước đi quyết định

Đáp trả áp lực quân sự, lực lượng Iran đã nâng mức độ sẵn sàng chiến đấu cao nhất. Người phát ngôn Bộ Tổng tham mưu quân đội Iran, Shekarshi, khẳng định rằng mọi hành động khiêu khích hoặc tấn công của Mỹ sẽ nhận được phản ứng “kiên quyết và tiêu diệt”. Tehran theo dõi sát mọi hoạt động của cả lực lượng Mỹ và Israel, tuyên bố sẵn sàng phản ứng ngay lập tức.

Vũ khí then chốt trong kho vũ khí của Iran là kiểm soát eo biển Hormuz, nơi vận chuyển phần lớn dầu mỏ toàn cầu. Iran đã cảnh báo rõ ràng rằng, nếu bị Mỹ tấn công, họ sẽ trực tiếp phong tỏa tuyến đường chiến lược này. Hành động này sẽ gây hậu quả nghiêm trọng cho các thị trường năng lượng toàn cầu. Trên bản đồ Trung Đông, eo biển Hormuz vẫn là một trong những điểm nhạy cảm nhất, nơi xung đột có thể mở rộng ra quy mô toàn cầu.

Bế tắc hạt nhân trên bản đồ xung đột: các đường đỏ của đàm phán

Dù đã chuẩn bị quân sự, cả hai bên vẫn giữ nguyên lập trường về vấn đề hạt nhân. Iran một lần nữa nhấn mạnh rằng họ không phát triển vũ khí hạt nhân và từ chối xuất khẩu uranium làm giàu ra nước ngoài. Đồng thời, Tehran khẳng định quyền sử dụng công nghệ hạt nhân cho mục đích hòa bình – đây là một trong những “đường đỏ” chính trong đàm phán.

Đối với Hoa Kỳ, lệnh cấm hạt nhân của Iran vẫn là điều không thể thương lượng. Trump đã nói rõ điều này, đặt ra một tối hậu thư rõ ràng. Trên bản đồ các xung đột toàn cầu, vấn đề chương trình hạt nhân của Iran chính là trung tâm của cuộc tranh chấp.

Các nhà quan sát quan hệ quốc tế nhấn mạnh rằng, sự leo thang hiện tại trên bản đồ khu vực có thể kéo dài hậu quả lâu dài. Cả các lời lẽ khẩu chiến lẫn các cuộc diễn tập quân sự đã rõ ràng cho thấy xung đột Mỹ-Iran đã chuyển sang giai đoạn ngoại giao. Trong những ngày và tuần tới, căng thẳng tại Vịnh Ba Tư sẽ tiếp tục là thử thách then chốt đối với sự ổn định toàn cầu.