AI mắt nhìn về mức độ ưu tiên tiền điện tử: Bitcoin vượt trội hơn so với đồng đô la Mỹ 48%？Nghiên cứu mới nhất tiết lộ những lựa chọn gây sốc

Một nghiên cứu mới gây chấn động giới học thuật đã phát hiện ra rằng, khi được trao quyền tự do lựa chọn, các mô hình trí tuệ nhân tạo hàng đầu lại đưa ra những quyết định bất ngờ — chúng liên tục chọn tiền mã hóa trong các giao dịch tài chính, thay vì đô la Mỹ, bảng Anh hay các loại tiền do chính phủ phát hành truyền thống. Phát hiện này đã gợi mở một câu hỏi sâu sắc: khi nền kinh tế ngày càng tự động hóa, sự “ưa thích” của các đại lý máy móc đối với tiền mã hóa có phải là điềm báo cho hướng đi của tương lai tài chính hay không?

Nghiên cứu này đã thử nghiệm hơn 9.000 kịch bản kinh tế mô phỏng trên 36 loại mô hình trí tuệ nhân tạo tiên tiến do các tập đoàn công nghệ lớn như OpenAI, Google, Anthropic, xAI, DeepSeek và MiniMax phát triển. Mục tiêu là quan sát cách các hệ thống AI này đưa ra quyết định trong các nhiệm vụ tài chính như tiết kiệm, chuyển tiền, thanh toán. Kết quả thật đáng chú ý — tiền mã hóa thể hiện xuất sắc trong từng thử nghiệm.

36 mô hình AI “chọn tiền”: Tiền mã hóa thắng lớn, tiền pháp định bị loại bỏ

Theo dữ liệu báo cáo của BPI, khi yêu cầu AI đánh giá các hệ thống tiền tệ khác nhau, tiền mã hóa dẫn đầu với ưu thế áp đảo. Bitcoin chiếm tới 48,3%, đứng đầu trong tất cả các câu trả lời thử nghiệm. Các đồng stablecoin theo sau với 33,2%, trong khi các loại tiền pháp định truyền thống và tiền ngân hàng chỉ nhận được 8,9% sự ủng hộ.

Điều đáng chú ý hơn nữa là không có mô hình AI nào xem tiền pháp định là lựa chọn tối ưu nhất. Hơn 90% câu trả lời của AI rõ ràng ủng hộ các tài sản số nguyên bản như tiền mã hóa, từ chối các loại tiền do chính phủ phát hành truyền thống. Điều này không phải là ngẫu nhiên — các nhà nghiên cứu đã thiết kế các câu lệnh hướng dẫn (prompt) sao cho AI dựa trên các đặc tính kinh tế khách quan như độ tin cậy, chi phí giao dịch, khả năng lập trình, khả năng chống kiểm duyệt và khả năng giữ giá để đánh giá. Trong các tiêu chí này, lợi thế của tiền mã hóa tự nhiên thể hiện rõ.

Các nhà nghiên cứu chỉ ra rằng, kết quả nhất quán này phản ánh một thực tế sâu sắc: khi đánh giá hệ thống tiền tệ dựa trên lý trí kinh tế thuần túy, tiền mã hóa phi tập trung, khan hiếm, không phụ thuộc vào quyền lực trung ương thường sẽ thắng thế.

Tại sao AI lại đặc biệt ưu ái Bitcoin? 79% mô hình chọn nó làm “kho bạc điện tử”

Trong các kịch bản lưu trữ giá trị dài hạn, Bitcoin thể hiện sức mạnh vượt trội so với các tài sản khác. Khi yêu cầu AI chọn phương tiện lưu trữ giá trị dài hạn trong nhiều năm, 79,1% câu trả lời chọn Bitcoin. Đây là kết quả mang tính quyết định nhất của toàn bộ thử nghiệm.

Vì sao tiền mã hóa lại thể hiện nổi bật trong kịch bản này? Câu trả lời nằm ở thiết kế đặc biệt của Bitcoin. Khác với các loại tiền pháp định có thể được ngân hàng trung ương tùy ý phát hành thêm, nguồn cung của Bitcoin được cố định vĩnh viễn theo toán học. Sự khan hiếm tuyệt đối này mang lại lợi thế tự nhiên trong việc giữ giá dài hạn. Các nhà nghiên cứu cho rằng, dựa trên các đặc tính như khan hiếm, bền vững và phi tập trung, các mô hình AI đánh giá Bitcoin là phương án lưu trữ giá trị dài hạn đáng tin cậy nhất — một kết luận không thể lay chuyển.

Phát hiện này phù hợp cao với quan điểm trong thị trường thực, khi Bitcoin thường được gọi là “vàng kỹ thuật số”. Giống như nhiều nhà kinh tế học và nhà đầu tư, AI cũng nhận thức rõ giá trị đặc biệt của Bitcoin như một công cụ chống lạm phát và mất giá.

Stablecoin mới là vua của giao dịch: 53% AI chọn nó làm “tiền tiêu dùng hàng ngày”

Tuy nhiên, sự thống trị của Bitcoin trong lĩnh vực lưu trữ giá trị không kéo dài sang các giao dịch hàng ngày. Trong các kịch bản thanh toán, chuyển tiền nhỏ, chuyển khoản xuyên biên giới thực tế, stablecoin lại nổi bật, chiếm tới 53,2%, vượt xa Bitcoin với 36%.

Sự khác biệt này phản ánh chức năng khác nhau của hai loại tài sản tiền mã hóa. Stablecoin thường gắn với đô la Mỹ hoặc các tiền tệ truyền thống khác, có độ biến động cực thấp, tốc độ thanh toán nhanh, phù hợp trong các tình huống cần ổn định giá và thuận tiện giao dịch. Trong khi đó, dù an toàn và phi tập trung, giá của Bitcoin biến động mạnh khiến nó không phù hợp cho các giao dịch hàng ngày — chẳng ai muốn dùng tài sản dễ biến động để mua một cốc cà phê.

Các nhà nghiên cứu chỉ ra rằng, về thực chất, các mô hình AI đã vô thức thiết kế ra một hệ thống tiền tệ hai lớp: Bitcoin làm dự trữ dài hạn, stablecoin làm phương tiện giao dịch. C cấu trúc này không chỉ lý thuyết hoàn hảo mà còn đang dần trở thành hiện thực — trong ngành đã phổ biến quan điểm Bitcoin là “vàng kỹ thuật số”, còn stablecoin chiếm ưu thế trong tài chính phi tập trung và thanh toán xuyên biên giới.

Bí mật đằng sau các mô hình AI: Các công ty khác nhau có thái độ khác biệt rõ rệt đối với tiền mã hóa

Không phải tất cả các mô hình AI đều ưu tiên tiền mã hóa như nhau. Nghiên cứu cho thấy, các mô hình do các công ty khác nhau phát triển thể hiện sự khác biệt rõ rệt trong lựa chọn tiền tệ.

Một số mô hình ưu tiên Bitcoin hơn, trung bình chọn khoảng 68% các kịch bản. Trong khi đó, các mô hình của OpenAI lại “kiềm chế” hơn, chỉ khoảng 26% các lần chọn Bitcoin làm phương tiện thanh toán. Các mô hình của Google và DeepSeek nằm ở mức trung bình giữa hai bên.

Các nhà nghiên cứu cho rằng, sự khác biệt này bắt nguồn từ các chiến lược huấn luyện khác nhau. Các mô hình ngôn ngữ được huấn luyện dựa trên khối lượng lớn dữ liệu đối thoại của con người, các bài báo, bình luận kinh tế. Cách trình bày về tiền mã hóa trong dữ liệu huấn luyện — tích cực hay tiêu cực — ảnh hưởng trực tiếp đến đánh giá của chúng. Điều này không có nghĩa là các mô hình có “sở thích” thật sự, mà phản ánh kết quả học tập dựa trên thống kê của dữ liệu huấn luyện.

Thời đại máy móc đã đến, tiền mã hóa sẽ trở thành “thẻ lương” của các đại lý AI

Phát hiện của nghiên cứu này đã bắt đầu trở thành hiện thực trong thực tế. Các hệ thống trí tuệ nhân tạo ngày càng được lập trình để hoạt động như các đại lý tự chủ, có thể thực hiện các hoạt động kinh tế thực — như mua dịch vụ trực tuyến, đàm phán giao dịch, mua tài nguyên tính toán.

Đã có các nhà phát triển bắt đầu tạo ra các nền tảng thử nghiệm cho phép các đại lý AI thực hiện giao dịch tiền mã hóa, thậm chí xây dựng hệ thống thanh toán dựa trên mạng lưới Lightning của Bitcoin, giúp AI trao đổi khả năng tính toán, dữ liệu hoặc các dịch vụ trực tuyến khác với chi phí cực thấp và tốc độ cao.

Trong kịch bản này, tiền mã hóa có lợi thế tự nhiên — chúng có thể lập trình, không biên giới, có thể gọi trực tiếp qua API, không cần qua hệ thống ngân hàng, không bị ảnh hưởng bởi tỷ giá hay quy định. Trong nền kinh tế máy móc đối máy móc, tiền mã hóa có thể trở thành phương thức thanh toán ưu tiên — giống như cách chúng thể hiện trong các quyết định của AI, tự nhiên và hiệu quả.

Có tồn tại điểm yếu trong nghiên cứu này không? Liệu lựa chọn của AI có thực sự phản ánh tương lai?

Dù nghiên cứu này đã thu hút sự chú ý rộng rãi, các nhà nghiên cứu và các nhà phân tích đều đưa ra những cảnh báo thận trọng.

Các tác giả nhấn mạnh rằng, phản hồi của các mô hình AI phản ánh cách chúng sử dụng dữ liệu huấn luyện để suy luận thống kê, chứ không phải dự đoán chính xác diễn biến thị trường thực. Nói cách khác, lựa chọn của AI là kết quả của xu hướng dữ liệu, không thể xem là “lý trí kinh tế độc lập”.

Hơn nữa, thử nghiệm chỉ giới hạn trong 36 mô hình, quy mô còn hạn chế, mở ra khả năng mở rộng trong tương lai. Các nhà phê bình còn cho rằng, các mô hình ngôn ngữ lớn thiếu đi sở thích thực sự của con người về kinh tế — quyết định của chúng dựa trên các mẫu thống kê, chứ không phải hiểu sâu về bản chất tài chính.

Tuy nhiên, phần lớn các nhà quan sát trong ngành cho rằng, nghiên cứu này mang ý nghĩa chỉ dẫn. Khi các hệ thống AI ngày càng đóng vai trò quan trọng trong nền kinh tế số, các nguyên lý thiết kế tiền mã hóa có thể trở nên ngày càng quan trọng. Logic của AI trong việc lựa chọn Bitcoin và stablecoin — khan hiếm, khả năng lập trình, phi tập trung — có thể chính là bản thiết kế của hạ tầng tài chính tương lai. Dù AI có “lựa chọn” thật hay không, những gì chúng tiết lộ về ưu thế của tiền mã hóa đều đáng để giới tài chính và công nghệ nghiêm túc xem xét.