Commodities là gì? Người mới nên biết trước khi giao dịch hàng hóa

Thị trường hàng hóa đang phát triển nhanh chóng và nhiều người bắt đầu tìm kiếm các giá trị thay thế để mở rộng danh mục đầu tư của mình. Hôm nay chúng ta sẽ cùng hiểu rõ về Commodities - hàng hóa đang thu hút các nhà đầu tư trên toàn thế giới. Từ các mặt hàng cơ bản, đặc điểm riêng biệt đến cách tham gia thị trường này như thế nào.

Ý nghĩa của Commodities: Tại sao hàng hóa lại quan trọng?

Commodities (hàng hóa) là nguyên liệu cơ bản dùng trong sản xuất hoặc tiêu dùng hàng ngày như đồng, lúa mì, hạt cà phê, dầu thô và vàng, v.v. Những mặt hàng này có vai trò quan trọng vì là nền tảng của nền kinh tế toàn cầu.

Hàng hóa được chia thành 2 nhóm chính dựa theo nguồn gốc:

Soft Commodities - Sản phẩm từ trồng trọt hoặc chăn nuôi như hạt cà phê, cacao, cam, thịt, có thời hạn bảo quản hạn chế, biến động cao do thời tiết.

Hard Commodities - Sản phẩm khai thác hoặc chiết xuất như dầu thô, khí tự nhiên, đồng, bạc, vàng - là tài nguyên thiên nhiên không thể tái tạo.

Phân loại các loại Commodities bạn cần biết

Nhóm hàng hóa chính

Nông nghiệp - Đường, bông, hạt cà phê

Chăn nuôi - Thịt lợn, thịt bò, gia súc nói chung

Năng lượng - Dầu thô Brent (UKOIL), khí tự nhiên (NATGAS)

Kim loại quý - Vàng (XAUUSD), bạc (XAGUSD), đồng (COPPER), platinum (XPTUSD), palladium (XPDUSD)

Trên thị trường tài chính toàn cầu, các mặt hàng được giao dịch nhiều nhất là cà phê, đường, vàng, đồng, dầu mỏ và khí tự nhiên.

Các yếu tố chính thúc đẩy giá Commodities là gì?

1. Yếu tố cầu (Demand Factors)

Thu nhập và dân số tăng lên ảnh hưởng đến nhu cầu hàng hóa. Các quốc gia thu nhập thấp thường dành phần lớn chi tiêu cho thực phẩm, trong khi các quốc gia giàu sẽ tiêu thụ nhiều thịt và sản phẩm cao cấp hơn. Những hành vi tiêu dùng này tạo ra sự biến động trong cấu trúc giá.

2. Yếu tố cung (Supply Factors)

Yếu tố sản xuất như lao động, đất đai, nguồn nước, đầu tư nghiên cứu và phát triển đều ảnh hưởng đến cung cấp hàng hóa. Sau khủng hoảng năm 2008, đầu tư vào sản xuất giảm mạnh.

3. Không chắc chắn và sự kiện (Uncertainties)

Thời tiết khắc nghiệt, thiên tai và biến đổi khí hậu hạn chế nguồn cung, đẩy giá lên nhanh chóng.

4. Chu kỳ đầu tư và đầu cơ

Khi giá tăng, các nhà giao dịch đổ xô vào đầu tư, đẩy giá tiếp tục tăng. Chu kỳ này làm tăng độ biến động.

Tại sao nên đầu tư vào Commodities? Những lợi ích hấp dẫn

Bảo vệ khỏi lạm phát

Vàng, bạc, dầu thường tăng giá khi chi phí sinh hoạt tăng, do đó là cách bảo vệ vốn khỏi lạm phát.

Phân tán rủi ro trong danh mục

Hàng hóa có mối tương quan thấp với cổ phiếu và trái phiếu, giúp cân bằng danh mục và giảm tác động của thị trường giảm điểm.

Cơ hội sinh lợi cao

Trong thời kỳ kinh tế không ổn định, giá Commodities có thể tăng nhanh do mất cân đối giữa cung cầu.

Thanh khoản cao

Thị trường Commodities lớn, dễ mở và đóng vị thế, không giống như sở hữu hàng thực.

Cơ hội phát triển dài hạn

Nhu cầu một số mặt hàng liên tục tăng trong khi nguồn tài nguyên giảm dần.

Nhược điểm và rủi ro cần hiểu rõ

Biến động cao

Commodities có độ biến động gấp khoảng 2 lần cổ phiếu và 4 lần trái phiếu. Giá có thể thay đổi nhanh chóng, gây khó khăn trong quyết định đầu tư.

Rủi ro đòn bẩy

Nhiều nhà giao dịch sử dụng đòn bẩy cao. Nếu giá đi ngược dự đoán, có thể mất toàn bộ vốn rất nhanh.

Không cân đối với thị trường chứng khoán

Thường hàng hóa biến động ngược với cổ phiếu, nghĩa là khi cổ phiếu giảm, Commodities có thể tăng.

Tác động môi trường

Việc khai thác mỏ, thu hoạch và chiết xuất dầu có ảnh hưởng lớn đến môi trường.

4 phương pháp giao dịch Commodities cho người mới bắt đầu

Phương pháp 1: ETF hàng hóa

ETF giúp bạn không cần sở hữu hàng thực mà đầu tư qua quỹ, chủ yếu đầu tư vào phái sinh hoặc Futures.

Ưu điểm:

• Chỉ cần vốn nhỏ để bắt đầu (khoảng 1 đơn vị)
• Giao dịch dễ dàng qua nền tảng trực tuyến
• Không lo lắng về lưu giữ hay chi phí phát sinh

Phương pháp 2: Futures hàng hóa

Futures là hợp đồng mua bán kỳ hạn, thỏa thuận giá hôm nay nhưng giao hàng trong tương lai.

Ưu điểm:

• Sinh lợi cả thị trường tăng và giảm
• Cần vốn ít (qua ký quỹ/Margin)
• Phù hợp cho nhà giao dịch có vốn hạn chế

Phương pháp 3: Cổ phiếu công ty hàng hóa

Đầu tư vào cổ phiếu các công ty sản xuất hoặc kinh doanh hàng nguyên liệu như BHP, Rio Tinto, Vale SA.

Ưu điểm:

• Phân tán rủi ro
• Bảo vệ khỏi lạm phát
• Dễ theo dõi tin tức công ty

Phương pháp 4: CFD hàng hóa

CFD (Contract for Difference) là giao dịch trực tuyến qua nhà môi giới, không cần chuyển giao hàng thực.

Ưu điểm:

• Sinh lợi trong cả thị trường tăng và giảm (bán ngay)
• Sử dụng đòn bẩy, vốn nhỏ nhưng lợi nhuận cao
• Thị trường mở 24/5, giao dịch mọi lúc
• Đa dạng thị trường, không chỉ Commodities

Chi phí ẩn: Không chỉ là lợi nhuận hay lỗ

Khi giao dịch Commodities, lợi nhuận không chỉ là chênh lệch giá mở và đóng mà còn phải trừ các chi phí sau:

1. Spread (Spread) - Chênh lệch giữa giá mua và bán, ví dụ vàng: giá mua 1949.02, bán 1949.47, spread = 0.45. Để có lợi nhuận, giá phải di chuyển vượt qua mức này.

2. Swap (Lãi suất qua đêm) - Phí giữ vị thế qua đêm, tính vào lúc 23:59.

3. Phí commission - Một số tài sản tính phí mở/đóng hợp đồng.

Tính lợi nhuận chính xác cần trừ tất cả các chi phí này.

Thời gian giao dịch Commodities mà nhà giao dịch cần biết

Thị trường Commodities không hoạt động 24/24 mà theo từng loại mặt hàng. Dưới đây là ví dụ thời gian (giờ Việt Nam):

Vàng (XAUUSD): Thứ hai 06:00-05:00 | Thứ ba đến thứ sáu 00:00-24:00 | Thứ bảy 06:00-05:00

Bạc (XAGUSD): Thứ hai 06:00-05:00 | Thứ ba đến thứ sáu 00:00-24:00 | Thứ bảy 06:00-05:00

Đồng (COPPER): Thứ hai 08:00-02:00 | Thứ ba đến thứ sáu 00:00-24:00 | Thứ bảy 08:00-02:00

Dầu WTI (USOIL): Thứ hai 06:00-05:00 | Thứ ba đến thứ sáu 00:00-24:00 | Thứ bảy 08:00-05:00

Khí tự nhiên (NATGAS): Thứ hai 06:00-05:00 | Thứ ba đến thứ sáu 00:00-24:00 | Thứ bảy 06:00-05:00

Cà phê (COFFEE): Thứ hai 16:15-01:30 | Thứ ba đến thứ sáu 00:00-24:00 | Thứ bảy 16:15-01:30

Đường (SUGAR): Thứ hai 15:30-01:00 | Thứ ba đến thứ sáu 00:00-24:00 | Thứ bảy 15:30-01:00

Tóm lại: Bắt đầu với Commodities như thế nào?

Commodities là phần quan trọng trong danh mục đầu tư cân bằng. Dù bạn chọn ETF, Futures, CFD hay cổ phiếu công ty, các lời khuyên chính là:

1. Chọn nhà môi giới phù hợp - Phải có nhiều thị trường, phí thấp, nạp rút nhanh.

2. Phân tán rủi ro - Không chỉ đầu tư vào Commodities, kết hợp với cổ phiếu và trái phiếu.

3. Học hỏi kỹ càng - Hiểu rõ các yếu tố ảnh hưởng đến giá, các sự kiện thế giới và kinh tế.

4. Bắt đầu với số tiền nhỏ và tài khoản demo - Nhiều nền tảng có tài khoản thử miễn phí, ảo $50,000 để luyện tập không rủi ro.

5. Kiểm soát đòn bẩy - Vốn nhỏ không có nghĩa phải dùng đòn bẩy cao, vì rủi ro lớn hơn.

Đầu tư vào Commodities mang lại lợi nhuận cao nhưng cần hiểu rõ rủi ro. Học hỏi kỹ càng rồi từ từ tăng quy mô đầu tư khi tự tin hơn.