Nhìn vào tuyên bố gần đây của Ngân hàng Trung ương Nhật Bản, nhiều người vẫn còn phân vân liệu có phải sẽ tiếp tục tăng lãi suất hay không. Thực ra, câu hỏi này đã đặt sai trọng tâm. Không phải vấn đề là việc tăng lãi suất hay không, mà là một sự chuyển hướng sâu hơn đang diễn ra.

Kinh tế Nhật Bản đã lâu dài rơi vào cảnh giảm phát, tiền lương và giá cả gần như đứng yên. Hiện tại, chính thức xác nhận rằng tình hình này đang thay đổi. Thời kỳ giảm phát thực sự sắp kết thúc.

Điều này có ý nghĩa gì? Ngân hàng Trung ương Nhật Bản luôn là pháo đài cuối cùng của toàn cầu về nguồn vốn rẻ. Thái độ thay đổi của họ giống như ai đó đột nhiên đóng cửa cửa sổ vay vốn giá rẻ lớn nhất thế giới.

**Logic chênh lệch lãi suất sẽ đảo chiều**

Trước đây, lãi suất yên Nhật thấp hơn nhiều so với đô la Mỹ, các nhà giao dịch chênh lệch lợi nhuận vay yên, đổi sang đô la để đầu tư, kiếm lời chênh lệch. Một khi lãi suất yên tăng, không gian chênh lệch lợi nhuận này sẽ thu hẹp thậm chí biến mất. Kết quả là gì? Một lượng lớn vốn chênh lệch lợi nhuận sẽ chảy trở lại Nhật Bản, thanh khoản của thị trường tài chính truyền thống bị rút đi một phần, áp lực sẽ truyền sang nhiều thị trường khác.

**Thuộc tính phòng ngừa rủi ro cũng sẽ thay đổi**

Khi xảy ra các sự kiện rủi ro toàn cầu, dòng tiền thường chảy vào yên Nhật và trái phiếu Mỹ, đó là logic phòng ngừa rủi ro tiêu chuẩn. Nhưng nếu lãi suất yên tăng, vai trò của đồng tiền vay mượn này sẽ giảm đi, sức hút phòng ngừa rủi ro cũng sẽ thay đổi. Biến động của các tài sản toàn cầu có thể tăng cao, đặc biệt là các tài sản có độ biến động cao như Bitcoin sẽ bị ảnh hưởng đầu tiên.

**Chi phí vốn cần được đánh giá lại**

Bất kỳ thị trường nào phụ thuộc vào dòng chảy toàn cầu đều sẽ phải đối mặt với môi trường vay vốn đắt đỏ và thắt chặt hơn. Điều này sẽ lâu dài gây áp lực lên định giá tài sản. Những tài sản có giá trị cao dựa vào vốn rẻ trong năm nay cần phải xem xét lại.

**Điều chỉnh chiến lược thực tế**

Trước tiên, đừng coi đây là lợi ích hoặc bất lợi ngắn hạn. Đây là sự thay đổi chất của môi trường vĩ mô, sẽ làm tăng tính biến động của thị trường, đặc biệt là trong các giai đoạn thanh khoản yếu. Những người dùng đòn bẩy cần thận trọng hơn, khả năng xuất hiện của các sự kiện đen (black swan) đang tăng lên.

Thứ hai, đừng theo đuổi một câu chuyện đơn lẻ. Thị trường luôn có người nói “lần này không thể không tăng” hoặc “chắc chắn sẽ giảm”, nhưng thực tế đều mang tính phiến diện. Trong môi trường này, cần đa chiều để phòng ngừa rủi ro.

Cuối cùng, chú ý đến biến động tỷ giá USD/JPY. Sự biến động mạnh của tỷ giá này thường là tín hiệu sớm nhất của sự thay đổi trong tâm lý rủi ro toàn cầu. Khi nó dao động, các thị trường khác thường sẽ theo sau đó.

**Tổng kết**

Chuyển hướng của Ngân hàng Trung ương Nhật Bản này đánh dấu sự thật rằng thời kỳ nguồn vốn rẻ toàn cầu thực sự đang kết thúc. Thị trường tiền mã hóa vốn đã nhạy cảm với thanh khoản vĩ mô, nay còn đối mặt với những khó khăn mới. Trong môi trường như vậy, sống ổn định và thận trọng còn quan trọng hơn việc theo đuổi lợi nhuận nhanh.