Tại sao thường có người nói tránh xa người nghèo? Thực tế, ý nói là tránh xa những người, sự việc, vật chất, môi trường, tâm thái luôn duy trì tư duy nghèo khổ lâu dài. Thứ nhất, người nghèo không phải không có tiền, mà là “người có tư duy nghèo”. Họ thường phàn nàn, không chịu trách nhiệm về kết quả, sợ thay đổi, rõ ràng đau khổ nhưng lại thích duy trì hiện trạng, ghét người thành công, theo chủ nghĩa ngắn hạn, chỉ nhìn vào lợi ích trước mắt, không tích lũy lâu dài.

Thứ hai, chuyện nghèo là những việc có giá trị thấp, lặp đi lặp lại, không có lãi kép. Luôn làm công việc chân tay, nhưng không nâng cao kỹ năng, vì chút lợi nhỏ mà bỏ nhiều thời gian, công sức, đắm chìm trong các mối quan hệ xã hội vô nghĩa, đàm tiếu, nội chiến, tranh cãi đúng sai, làm việc chỉ để “bận rộn”, không để “tích lũy”. Hiện tại có vẻ rất bận rộn, nhưng về lâu dài hầu như không thay đổi số phận.

Thứ ba, của cải nghèo là những thứ chiếm dụng sự chú ý nhưng không tạo ra giá trị. Không phải là không thể thưởng thức, mà là: mua chỉ để khoe khoang / bù đắp cảm xúc, tiêu dùng nợ nần cao (vay mượn để đổi lấy cảm giác vui vẻ trong hiện tại), khiến bạn phân tâm, nghiện, mất kiểm soát, những vật phẩm hoặc nội dung gây nghiện. Tài nguyên thực sự có giá trị không phải là tiền, mà là: sự chú ý, năng lượng, thời gian, sự ổn định cảm xúc.

Thứ tư, môi trường nghèo là nơi khiến bạn “bình thường hóa thất bại”. Điều đáng sợ của môi trường là: bạn sẽ bị đồng hóa mà không nhận ra. Ví dụ: tất cả mọi người đều nghĩ “đủ sống qua ngày cũng tốt rồi”, chế giễu sự cố gắng, học hỏi, tiến bộ, coi “chấp nhận số phận” là trưởng thành, liên tục củng cố “bạn không làm được, vô dụng, đừng mơ mộng nữa”. Dài hạn sống trong môi trường này, tham vọng sẽ teo lại, năng lực hành động sẽ bị nhục mạ đến chết.

Điều nguy hiểm nhất: tư duy nghèo là nghĩ rằng mãi mãi không “đến lượt tôi”, phản kháng với cơ hội theo bản năng, khi nghĩ đến thay đổi thì lo lắng, trì hoãn, thà an toàn trong nghèo còn hơn mạo hiểm để giàu. Đây chính là cách truyền đời của “nghèo đói di truyền”.