Thắt chặt tiền tệ của Nhật Bản: Tại sao việc tăng lãi suất của BoJ có thể định hình lại thị trường tiền tệ

Toàn cảnh lớn: Khi nào Nhật Bản thay đổi hướng đi?

Các nhà đầu tư đang chuẩn bị cho một thời điểm quan trọng trên thị trường tiền tệ toàn cầu. Ngân hàng Nhật Bản sẽ công bố quyết định lãi suất của mình trong khoảng thời gian từ 03:30 đến 05:00 GMT thứ Sáu này, với phần phát biểu của Thống đốc Kazuo Ueda diễn ra sau đó vào 06:30 GMT. Quan điểm chung? Tăng lãi suất lên 0.75%, từ mức hiện tại 0.50%. Đây là kết quả của cuộc họp chính sách kéo dài hai ngày và sẽ đánh dấu mức cao nhất trong ba thập kỷ đối với lãi suất chính sách của Nhật Bản.

Điều làm cho bước đi này trở nên quan trọng không chỉ là con số—mà còn là những gì nó báo hiệu về sự tự tin của Nhật Bản vào nền kinh tế. Sự sẵn sàng của BoJ để thắt chặt chính sách diễn ra khi tăng trưởng tiền lương bền vững bắt đầu hình thành và lạm phát ổn định gần mức mục tiêu 2%, cho thấy ngân hàng trung ương tin rằng nền kinh tế có thể chịu đựng được chi phí vay cao hơn.

Hiểu rõ các tín hiệu của Ngân hàng Trung ương và dòng chảy tiền tệ

Đây là cơ chế hoạt động: Khi các ngân hàng trung ương theo đuổi chính sách hawkish và nâng lãi suất, đồng tiền của họ thường mạnh lên. Điều này bởi vì lãi suất cao hơn thu hút vốn nước ngoài tìm kiếm lợi nhuận tốt hơn. Ngược lại, khi ngân hàng trung ương phát đi tín hiệu thận trọng bằng cách giữ hoặc cắt giảm lãi suất, đồng tiền của họ sẽ yếu đi do dòng vốn vào giảm sút.

Đối với đồng Yên Nhật, mối quan hệ này đặc biệt đúng. Việc tăng lãi suất từ BoJ có khả năng hỗ trợ sức mạnh của JPY so với các đối thủ chính, bao gồm cả USD. Ngược lại, bất kỳ bất ngờ nào theo hướng dovish cũng sẽ gây áp lực lên đồng tiền này.

Cơ chế này không hoạt động độc lập. Các biến động tiền tệ lan tỏa qua các cặp tỷ giá liên quan. Ví dụ, các nhà giao dịch theo dõi vị thế forex rộng hơn có thể nhận thấy cách các biến động trong USD/JPY tương quan với các tỷ giá khác. Một đồng Yên mạnh lên có thể thúc đẩy việc cân đối lại danh mục đầu tư qua nhiều cặp tiền tệ, ảnh hưởng đến mọi thứ từ tiền tệ thị trường mới nổi đến tỷ giá liên quan đến hàng hóa.

Các mức kỹ thuật và tác động giao dịch

Cặp USD/JPY đang chịu áp lực trước thông báo của BoJ, sau khi đã giảm trở lại sau dữ liệu lạm phát Mỹ yếu hơn dự kiến. Đây là những gì các nhà giao dịch đang theo dõi:

Vùng kháng cự: Khu vực 155.95-156.00, được đánh dấu bởi đỉnh tháng 12 và một số tròn, là trở ngại đầu tiên phía trên. Ngoài ra còn có 156.96 (đỉnh tháng 12 ngày 9) và 157.60 (đỉnh ngày 21 tháng 11).

Mức hỗ trợ: Nếu USD/JPY tiếp tục giảm, mức thấp ngày 18 tháng 12 là 155.28 cung cấp hỗ trợ ban đầu. Một đợt giảm sâu hơn có thể kiểm tra 154.51 (đáy ngày 17 tháng 12), với đáy ngày 7 tháng 11 là 152.82 như mức cuối cùng.

Phản ứng của cặp tiền tệ này sẽ hoàn toàn phụ thuộc vào việc BoJ có thực hiện mức lãi suất 75 điểm cơ bản như kỳ vọng, truyền đạt khả năng thắt chặt trong tương lai, hoặc có tín hiệu nào đó khác biệt so với dự đoán của thị trường.

Bối cảnh rộng hơn: Từ chính sách siêu nới lỏng đến chính sách bình thường hóa

Để hiểu tại sao quyết định lãi suất này lại quan trọng, cần hiểu hành trình tiền tệ của Nhật Bản. Từ năm 2013 đến đầu năm 2024, BoJ theo đuổi chính sách kích thích mạnh mẽ thông qua Nới lỏng định lượng và định lượng—tức là in tiền để mua trái phiếu chính phủ, chứng khoán doanh nghiệp và các tài sản khác. Chiến lược này bao gồm lãi suất âm bắt đầu từ năm 2016 và kiểm soát đường cong lợi suất trực tiếp trên trái phiếu chính phủ kỳ hạn 10 năm.

Chương trình nới lỏng kéo dài này đã gây ra một tác dụng phụ quan trọng: đồng Yên Nhật yếu đi đáng kể. Trong giai đoạn 2022-2023, khoảng cách này mở rộng khi các ngân hàng trung ương khác (Cục Dự trữ Liên bang, ECB, và các ngân hàng khác) tăng lãi suất mạnh mẽ để chống lại lạm phát, trong khi BoJ vẫn duy trì chính sách nới lỏng. Sự phân kỳ chính sách này đã đẩy JPY xuống mức thấp nhất trong nhiều thập kỷ.

Vào tháng 3 năm 2024, BoJ đã báo hiệu bước thoát khỏi chính sách siêu nới lỏng đầu tiên. Các thay đổi chính sách tiếp theo, kết thúc bằng đợt tăng lãi suất dự kiến trong tuần này, thể hiện một sự chuyển đổi cấu trúc trong lập trường tiền tệ của Nhật Bản.

Điều gì đang thúc đẩy sự thay đổi?

Hai yếu tố hội tụ: lạm phát tăng và tăng trưởng tiền lương nhanh hơn. Lạm phát của Nhật Bản gần đây vượt quá mục tiêu 2% của BoJ, phần lớn do chi phí nhập khẩu liên quan đến Yên yếu và giá năng lượng toàn cầu tăng vọt. Quan trọng hơn, các công ty Nhật Bản đã bắt đầu tăng lương—một chỉ số quan trọng của áp lực giá bền vững mà ngân hàng trung ương theo dõi chặt chẽ. Mối quan hệ lương–giá này giúp các nhà hoạch định chính sách tự tin tiến tới bình thường hóa.

Nhìn về phía trước: Các kịch bản thị trường

Một mức tăng 75 điểm cơ bản chắc chắn sẽ đẩy JPY lên cao hơn, gây áp lực giảm USD/JPY về phía hỗ trợ. Ngược lại, bất kỳ tín hiệu thận trọng nào từ Thống đốc Ueda—ngôn ngữ gợi ý tốc độ thắt chặt chậm hơn—có thể hạn chế sức mạnh của Yen và giữ cho USD/JPY được hỗ trợ.

Thị trường tiền tệ rộng hơn sẽ phản ứng theo từng làn sóng. Một đồng Yen mạnh hơn tạo ra những trở ngại cho các nhà xuất khẩu Nhật Bản nhưng cũng khuyến khích dòng vốn chảy vào. Đối với các nhà giao dịch forex quản lý rủi ro tiền tệ qua các cặp và khu vực—dù theo dõi các biến động USD/JPY hay các mức tham chiếu như 690 USD so với CAD—quyết định của BoJ đóng vai trò như một chất xúc tác lớn cho các điều chỉnh vị thế.

Các điểm dữ liệu chính cần theo dõi

• Thông báo quyết định lãi suất: Thứ Sáu, 03:00 GMT (19 tháng 12 năm 2025)
• Kỳ vọng chung: 0.75%
• Lãi suất trước đó: 0.5%
• Họp báo của Thống đốc: 06:30 GMT
• Tần suất: Tám cuộc họp hàng năm đã lên lịch
• Nhiệm vụ: Ổn định giá quanh mục tiêu lạm phát 2%

Chính sách thắt chặt của Ngân hàng Nhật Bản không chỉ là một đợt tăng lãi suất—nó còn đánh dấu một bước chuyển đổi thế hệ khỏi hơn một thập kỷ chính sách tiền tệ khẩn cấp. Đối với các nhà giao dịch tiền tệ và các nhà đầu tư toàn cầu, thông báo tuần này có thể định hình xu hướng của đồng Yên Nhật trong suốt năm 2026.