Giá vàng tăng cao nhất lên đến 4300 USD| Liệu đợt tăng giá vàng kéo dài nửa thế kỷ có tiếp tục?

Từ xưa đến nay, vàng luôn giữ vị trí quan trọng trong các giao dịch kinh tế nhờ đặc tính độc đáo của nó— mật độ cao, tính dẻo dai mạnh mẽ, khả năng lưu giữ lâu dài. Từ lưu thông tiền tệ đến ngành trang sức, phạm vi ứng dụng của vàng rất rộng. Khi nhìn lại quá trình biến động giá vàng trong 50 năm qua, ta sẽ thấy một sự thật ấn tượng: mặc dù có nhiều biến động, xu hướng chung của vàng trong giai đoạn này vẫn liên tục tăng, đặc biệt là giá vàng năm 2025 còn lập nhiều kỷ lục lịch sử. Vậy, liệu đợt tăng giá kéo dài nửa thế kỷ này có thể tái diễn trong 50 năm tới không? Chúng ta nên đánh giá giá trị đầu tư của vàng như thế nào?

Bắt đầu từ sự sụp đổ của hệ thống Bretton Woods| Giá vàng cao nhất đạt 4300 USD/oz

Ngày 15 tháng 8 năm 1971, Tổng thống Mỹ lúc bấy giờ là Nixon tuyên bố tháo liên kết đô la với vàng, chấm dứt chế độ cố định tỷ giá hối đoái quốc tế theo hệ thống Bretton Woods (quy định 1 ounce vàng đổi lấy 35 USD). Chính bước ngoặt này đã mở ra kỷ nguyên tự do lưu hành giá vàng hiện đại.

Từ mức 35 USD/oz khi tháo liên kết, giá vàng đã có bước tăng ngoạn mục trong hơn 50 năm. Đến nửa đầu năm 2025, giá vàng đã đạt 3700 USD/oz, và vào tháng 10, vàng giao ngay lần đầu vượt mốc 4300 USD/oz. Điều này có nghĩa là giá vàng đã tăng hơn 120 lần trong 50 năm qua. Chỉ tính riêng năm 2024, mức tăng hàng năm của vàng đã vượt quá 104%, tạo ra một trong số ít các hiệu suất lợi nhuận cao trong thị trường tài chính.

Bốn làn sóng| Tiết lộ quỹ đạo giá vàng nửa thế kỷ

Đợt 1: Khủng hoảng niềm tin (1970–1975)

Sau khi tháo liên kết đô la với vàng, niềm tin vào đô la của thị trường rơi vào khủng hoảng. Trước đây đô la là giấy chứng nhận vàng, nay lại trở thành tài sản không neo đậu, người dân ồ ạt bán đô la để mua vàng. Giá vàng quốc tế từ 35 USD tăng lên 183 USD, mức tăng hơn 400%. Sau đó, khủng hoảng dầu mỏ bùng phát, Mỹ phát hành thêm tiền để mua dầu, đẩy giá vàng lên cao hơn nữa. Nhưng khi khủng hoảng dầu mỏ kết thúc và người dân nhận thức lại về tính tiện lợi của đô la, giá vàng đã giảm về quanh mức 100 USD.

Đợt 2: Rối loạn địa chính trị (1976–1980)

Khủng hoảng dầu mỏ Trung Đông lần thứ hai, khủng hoảng con tin Iran, cuộc xâm lược Afghanistan của Liên Xô cùng các sự kiện quốc tế khác đã gây ra suy thoái kinh tế toàn cầu và lạm phát tăng vọt. Dưới tác động của các rủi ro chính trị này, giá vàng từ 104 USD tăng vọt lên 850 USD, mức tăng hơn 700%, trong khoảng 3 năm. Tuy nhiên, do quá mức thổi phồng, giá bị đẩy lên cao giả tạo, cuối cùng khi khủng hoảng dịu đi và Chiến tranh Lạnh hạ nhiệt, giá vàng trong 20 năm tiếp theo dao động trong khoảng 200–300 USD.

Đợt 3: Chiến tranh và khủng hoảng tài chính (2001–2011)

Sự kiện khủng bố 11/9 đã dẫn đến cuộc chiến chống khủng bố toàn cầu kéo dài 10 năm của Mỹ. Để huy động ngân sách chiến tranh, chính phủ Mỹ bắt đầu hạ lãi suất, phát hành trái phiếu, cuối cùng đẩy giá nhà lên cao, rồi buộc phải tăng lãi suất để đối phó lạm phát, dẫn đến khủng hoảng tài chính 2008. Cục Dự trữ Liên bang Mỹ (Fed) sau đó kích hoạt chính sách nới lỏng định lượng (QE), khiến giá vàng bước vào đợt tăng trưởng mạnh kéo dài 10 năm. Đến năm 2011, khi khủng hoảng nợ châu Âu bùng phát, giá vàng đạt đỉnh 1921 USD/oz. Sau đó, giá vàng dần ổn định quanh mức 1000 USD.

Đợt 4: Tái cấu trúc rủi ro toàn cầu (2015 đến nay)

Giai đoạn này, đà tăng của giá vàng phức tạp và đa dạng hơn. Chính sách lãi suất âm của Nhật Bản và châu Âu, xu hướng toàn cầu giảm đô la, đợt nới lỏng định lượng mới năm 2020, chiến tranh Nga-Ukraine năm 2022, xung đột Israel-Hamza và khủng hoảng vùng biển đỏ năm 2023 cùng các yếu tố khác đã đẩy giá vàng duy trì trên 2000 USD.

Trong năm 2024–2025, giá vàng thể hiện đà tăng chưa từng có. Các yếu tố như bất ổn chính sách kinh tế Mỹ, các ngân hàng trung ương liên tục tích trữ vàng, tình hình Trung Đông leo thang cộng thêm xung đột Nga-Ukraine, lo ngại thương mại do chính sách thuế của Mỹ, biến động thị trường chứng khoán toàn cầu và đồng USD yếu đi đã hợp lực đẩy giá vàng lên đỉnh cao mới. Giá vàng cao nhất đạt 4300 USD/oz, lập kỷ lục lịch sử.

Đầu tư vàng có ưu điểm gì?| Lợi nhuận 50 năm vượt thị trường chứng khoán

So sánh vàng với các tài sản chính khác trong dài hạn, kết quả khá thú vị:

• Vàng tăng 120 lần từ 1971 đến nay
• Chỉ số Dow Jones tăng từ 900 điểm lên khoảng 46000 điểm, mức tăng khoảng 51 lần

Điều này có nghĩa là trong phạm vi dài hạn 50 năm, lợi nhuận của vàng thậm chí còn vượt qua cổ phiếu. Từ đầu năm 2025 đến nay, vàng từ 2690 USD/oz tăng lên khoảng 4200 USD/oz, mức tăng ngắn hạn đã vượt quá 56%.

Tuy nhiên, cần lưu ý rằng, lợi nhuận từ vàng không phải là tăng trưởng tuyến tính. Trong 20 năm từ 1980 đến 2000, giá vàng gần như đứng yên trong khoảng 200–300 USD. Nếu nhà đầu tư mua vàng trong giai đoạn này, sẽ đối mặt với tình trạng không có lợi nhuận dài hạn. Đây cũng là lý do vì sao chiến lược giữ vàng dài hạn đơn thuần có vấn đề về thời gian—cuộc đời ta có thể có vài chục năm để chờ đợi cơ hội?

Năm con đường đầu tư vàng so sánh| Lựa chọn phù hợp

1. Vàng vật chất

Mua vàng thỏi hoặc dạng vật lý khác, ưu điểm là dễ giấu tài sản và có thể dùng làm trang sức, nhưng nhược điểm là tính thanh khoản hạn chế.

2. Sổ tiết kiệm vàng

Ngân hàng giữ vàng và cấp giấy chứng nhận, nhà đầu tư có thể kiểm tra hoặc rút vàng vật lý bất cứ lúc nào. Ưu điểm là dễ mang theo và ghi chép, nhược điểm là chênh lệch mua bán lớn và không có lãi, phù hợp với phân bổ dài hạn.

3. Quỹ ETF vàng

Quỹ giao dịch theo giá vàng, thanh khoản cao hơn sổ tiết kiệm, có thể giao dịch trực tiếp trên thị trường chứng khoán. Nhược điểm là phí quản lý của tổ chức phát hành, nếu vàng không biến động nhiều, giá trị sẽ bị hao hụt chậm do phí.

4. Hợp đồng tương lai vàng và CFD(

Các công cụ phái sinh này rất phổ biến với nhà đầu tư nhỏ lẻ nhờ đòn bẩy. Hợp đồng tương lai vàng và CFD đều dựa trên ký quỹ, chi phí giao dịch thấp. CFD linh hoạt hơn hợp đồng tương lai, sử dụng vốn hiệu quả hơn, phù hợp với vốn nhỏ và giao dịch ngắn hạn.

) 5. Cổ phiếu và quỹ liên quan đến vàng

Đầu tư vào cổ phiếu các công ty khai thác mỏ hoặc quỹ chủ đề vàng, tham gia gián tiếp vào sự tăng trưởng của ngành vàng.

So sánh tam giác vàng, cổ phiếu, trái phiếu| Nghệ thuật lựa chọn

Ba loại tài sản có cơ chế lợi nhuận hoàn toàn khác nhau:

• Vàng: Lợi nhuận từ chênh lệch giá, không có cổ tức, độ khó trung bình, phụ thuộc vào thời điểm vào ra
• Trái phiếu: Lợi nhuận từ lãi suất, cần dựa vào chính sách của ngân hàng trung ương, độ khó thấp nhất
• Cổ phiếu: Lợi nhuận từ tăng trưởng doanh nghiệp, cần có khả năng chọn cổ phiếu, độ khó cao nhất

Trong 30 năm gần đây, lợi nhuận cổ phiếu dẫn đầu, tiếp theo là vàng, trái phiếu thấp nhất. Mặc dù vàng trong dài hạn ###50 năm( thể hiện ấn tượng, nhưng nếu xét về hiệu quả đầu tư, có thể không phải là tối ưu nhất.

Trí tuệ phân bổ tài sản| Chu kỳ kinh tế quyết định tỷ lệ phân bổ

Tình hình kinh tế vĩ mô quyết định sức hút tương đối của các loại tài sản:

Trong giai đoạn tăng trưởng, lợi nhuận doanh nghiệp khả quan, cổ phiếu được ưa chuộng nhất; trái phiếu với lợi tức cố định và vàng giữ giá trị kém hấp dẫn hơn.

Trong suy thoái, cổ phiếu mất sức hút, trong khi vàng với tính chất trú ẩn và trái phiếu với lợi nhuận ổn định trở thành nơi trú ẩn an toàn cho nhà đầu tư.

Vì vậy, nguyên tắc đầu tư cốt lõi là: trong thời kỳ tăng trưởng kinh tế, phân bổ cổ phiếu; trong thời kỳ suy thoái, phân bổ vàng; toàn bộ thời gian, phân bổ trái phiếu để đảm bảo ổn định.

Xem xét sự không chắc chắn của thị trường và các rủi ro chính trị, kinh tế có thể bùng phát bất cứ lúc nào)như chiến tranh Nga-Ukraine, lạm phát tăng lãi suất(, việc giữ một tỷ lệ nhất định cổ phiếu, trái phiếu và vàng sẽ giúp đối phó hiệu quả với biến động của từng loại tài sản, xây dựng danh mục đầu tư ổn định hơn.

Kết luận| Liệu vàng có thể tái diễn trong 50 năm tới?

Trong 50 năm qua, đà tăng của vàng chủ yếu do các yếu tố sâu xa như suy giảm tín dụng đô la, rủi ro địa chính trị, kỳ vọng lạm phát thúc đẩy. Nếu các yếu tố này tiếp tục tồn tại trong tương lai, xu hướng tăng dài hạn của vàng vẫn có khả năng duy trì.

Tuy nhiên, thành công trong đầu tư vàng không chỉ đơn thuần là “mua vào giữ lâu”, mà còn phải biết lướt sóng mua vào khi giá tăng, bán ra khi giá giảm, nắm bắt tốt các đợt sóng. Ngay cả khi thị trường tăng giá kết thúc, mức giá thấp của vàng cũng sẽ dần nâng cao, phản ánh xu hướng tăng chi phí khai thác và sản xuất vàng.

Với nhà đầu tư cá nhân, chiến lược thực tế nhất là dựa trên sở thích rủi ro và chu kỳ kinh tế để điều chỉnh tỷ lệ phân bổ cổ phiếu, trái phiếu, vàng một cách linh hoạt, tìm ra điểm cân bằng giữa rủi ro và lợi nhuận.