Khủng hoảng trong trò chơi Web3: Sự sụp đổ của dự án và hạn chế cấu trúc của ngành

Khi sự kiện ra mắt chính thức của MapleStoryN làm sống lại sự quan tâm đối với game Web3, thì từ năm 2025 trở đi, hàng loạt dự án game blockchain đã lần lượt ngừng dịch vụ. Những tựa game Web3 từng được xem là tương lai của ngành công nghiệp nay đang rơi vào vòng xoáy sụp đổ nhanh chóng mà âm thầm.

Sự đóng cửa quy mô lớn của game Web3: Những dự án nào đã biến mất

Trong năm 2025, ngành công nghiệp game blockchain như thể đang xảy ra chuỗi sụp đổ liên tiếp. Những dự án từng được kỳ vọng cao lần lượt tuyên bố ngừng phát triển chỉ trong vòng một tháng.

Các tựa game blockchain nổi tiếng như Tatsumiko, Nyan Heroes, Blast Royal, Rumble Kong League đều quyết định đóng cửa. Tuy nhiên, điều gây sốc nhất là việc dự án MMORPG Ember Sword đóng cửa. Dự án này đã huy động hơn 200 triệu USD, nhưng đột ngột kết thúc dịch vụ đã gây chấn động cộng đồng người chơi.

Ember Sword từng thu hút các nhân vật nổi tiếng như Dr. Disrespect, Sebastian Borje (đồng sáng lập The Sandbox), Kevin Lin (đồng sáng lập Twitch) làm nhà đầu tư. Dù vậy, cuối cùng dự án không thể huy động đủ vốn để tiếp tục phát triển.

Nyan Heroes là một ví dụ còn gây ngạc nhiên hơn. Trò chơi bắn súng theo chủ đề mèo này, nổi tiếng trong hệ sinh thái Solana, đã thu hút hơn 1 triệu người chơi trong 4 lần thử nghiệm beta liên tiếp, hơn 250.000 người đã thêm vào danh sách yêu thích trên Epic Games Store và Steam. Dù đạt thành tích ấn tượng và có nhiều đàm phán, nhóm phát triển vẫn không thể huy động đủ vốn để hoàn thiện game.

Tại sao tỷ lệ thất bại của game Web3 vượt quá 80%

Tỷ lệ thất bại cao của game Web3 không phải là điều ngẫu nhiên. Các bằng chứng thống kê đều ủng hộ điều này.

Theo báo cáo của CoinGecko công bố tháng 12/2023, trong số 2.817 game Web3 ra mắt từ 2018 đến 2023, có khoảng 2.127 dự án thất bại, tỷ lệ thất bại trung bình lên tới 80,8%. Thậm chí, phân tích của ChainPlay cho thấy trong 3.279 dự án game Web3 được phân tích, 93% đã ngừng hoạt động, thời gian duy trì trung bình chỉ 4 tháng.

Thú vị là, tỷ lệ thất bại cao này không chỉ riêng game Web3. Toàn bộ ngành công nghiệp game cũng mang đặc điểm cấu trúc có tỷ lệ thất bại cao. Theo nghiên cứu của ICT Institute năm 2022, trong 100 dự án game điện tử được tài trợ, chỉ 25% hoàn thành đúng tiến độ, 40% không thể cung cấp nội dung đã hứa.

Trong lĩnh vực game di động, tỷ lệ đóng cửa trong vòng 3 năm là 83% theo nghiên cứu của SuperScale năm 2023. Vì phát triển game đòi hỏi đổi mới liên tục và dịch vụ chất lượng cao, việc trì hoãn hoặc vượt ngân sách là chuyện thường, dẫn đến thất bại dự án.

Thiếu vốn: nguyên nhân trực tiếp khiến game Web3 chết

Phát triển game thường theo mô hình “gọi vốn từng giai đoạn”. Sau vòng gọi vốn ban đầu (seed), dự án tiếp tục phát triển và gọi vốn vòng A, B để hoàn thiện. Ví dụ, Black Myth: Wukong sau khi công bố trailer gameplay đầu tiên vào tháng 8/2020 đã thu hút nhiều sự chú ý, dựa trên đó đã thu hút đầu tư chiến lược từ Tencent vào năm 2021.

Tuy nhiên, mô hình này không thực tế trong lĩnh vực game Web3. Theo thống kê của ChainPlay, giá token của các dự án GameFi đã giảm trung bình 95% so với đỉnh cao nhất mọi thời đại, và 58% trong số các quỹ đầu tư mạo hiểm đã ghi nhận lỗ từ 2,5% đến 99%.

Môi trường đầu tư trong lĩnh vực game Web3 đang xấu đi nhanh chóng. Báo cáo của DappRadar cho biết, trong quý 1/2025, tổng vốn đầu tư vào game Web3 chỉ khoảng 91 triệu USD, giảm 68% so với cùng kỳ năm trước. Điều này phản ánh rằng, sự quan tâm của nhà đầu tư đã chuyển hướng sang AI và RWA (tài sản thực), khiến game Web3 bị bỏ rơi.

Cạm bẫy của token incentives: hiệu quả ngắn hạn, thất bại dài hạn

Hiện tại, game Web3 phụ thuộc rất nhiều vào airdrop và token incentives để thu hút người chơi. Ban đầu, dự án hứa hẹn phần thưởng trong tương lai để nhanh chóng mở rộng cộng đồng và kích hoạt người dùng. Tuy nhiên, chiến lược này hầu như không có hiệu quả trong việc giữ chân người chơi lâu dài.

Khi token thực sự được phát hành và airdrop kết thúc, kỳ vọng về phần thưởng của người chơi sẽ nhanh chóng biến mất. Kết quả là nhiều game thủ rời bỏ game, số người dùng hoạt động hàng ngày giảm mạnh, tạo thành vòng luẩn quẩn. Khi người dùng rời đi và giá token giảm, nhà đầu tư bắt đầu hoài nghi về khả năng tồn tại của game Web3. Những nghi ngờ này tích tụ, khiến việc gọi vốn dự án càng trở nên khó khăn hơn, và cuối cùng, game mất khả năng tiếp tục phát triển do thiếu vốn.

Bài học từ Ember Sword: khoảng cách giữa lời hứa và thực tế

Ember Sword là một ví dụ tiêu biểu cho sự sụp đổ của game Web3. Trong cơn sốt metaverse năm 2021, dự án này đã thu hút 35.000 người chơi và bán NFT đất ảo trị giá tổng cộng 200 triệu USD.

Tuy nhiên, khi ra mắt trailer chơi thử vào tháng 7/2024, đã gây thất vọng lớn. Đồ họa đơn giản, thô sơ, chưa đạt tới mức trung bình của thập niên 1990. Một người chơi bình luận: “Nếu ra mắt năm 1995, tôi còn vui mừng vì mới 11 tuổi.” Người khác chê bai còn thậm tệ hơn cả MMORPG RuneScape ra mắt đầu năm 2001.

Cuối cùng, ngày 23/5/2025, Ember Sword chính thức đóng cửa dịch vụ vĩnh viễn. Giá token EMBER từ mức cao nhất 0,45 USD đã giảm còn 0,006 USD, mất 98,5%. YouTuber CAGYJAN cho biết, từ 2021 đến 2025, anh đã thiệt hại ít nhất 30.000 USD từ dự án này, và nhiều người chơi khác cũng chia sẻ trải nghiệm tương tự.

Quyền sở hữu tài sản trong game: lời hứa hoành tráng nhưng thực tế khác xa

Điểm nhấn quảng bá chính của game Web3 là “người chơi thực sự sở hữu tài sản trong game”. Nhờ công nghệ NFT, các tài sản như nhân vật, vũ khí, đất đai sẽ tồn tại trên blockchain độc lập với máy chủ của nhà phát triển, và dù game có dừng hoạt động, người chơi vẫn có thể giữ và giao dịch chúng.

Thực tế lại khắc nghiệt hơn nhiều. Các “tài sản phi tập trung” vẫn phụ thuộc lớn vào máy chủ trung tâm và sự hỗ trợ của nhà phát triển. Khi dự án game kết thúc hoặc nhà phát triển rút lui, NFT và token của người chơi sẽ mất hoàn toàn khả năng sử dụng, giá trị tụt dốc không phanh.

Khi Nyan Heroes tuyên bố đóng cửa, giá NYAN token đã giảm khoảng 40% trong vòng một ngày, vốn hóa thị trường còn khoảng 900.000 USD.

Huyền thoại về khả năng tương tác liên chuỗi: giới hạn công nghệ và vấn đề cấu trúc ngành

Nhiều chuyên gia trong ngành cho rằng, nếu người chơi không thể dùng tài sản trong các game khác, thì thực chất họ không sở hữu quyền sở hữu thực sự. Về lý thuyết, nếu có thể xây dựng tiêu chuẩn công nghệ thống nhất, khả năng tương tác của tài sản sẽ khả thi. Nhưng trong thực tế, đây là vấn đề mang tính cấu trúc không thể giải quyết.

Ví dụ, NFT nhân vật trong RPG liệu có thể dùng trong game FPS? Giá trị của chúng sẽ phản ánh thế nào trong game mô phỏng quản lý? Tài sản trong game đều được thiết kế phù hợp với hệ thống riêng của từng game, các thuộc tính và chức năng đều khác nhau hoàn toàn.

Về phía nhà phát triển, việc làm cho NFT của game khác có thể dùng được trong game của mình sẽ làm tăng đáng kể độ phức tạp và chi phí bảo trì. Phải thiết kế mô hình mới, hoạt ảnh, UI, đồng thời đảm bảo các tài sản bên ngoài không làm mất cân bằng game. Điều này gần như là không thể.

Vì vậy, vấn đề cốt lõi của quyền sở hữu tài sản trong game Web3 không phải là công nghệ blockchain, mà là khả năng tích hợp thực sự với hệ sinh thái game đang hoạt động. Theo góc nhìn này, các game Web3 hiện tại về cơ bản không khác gì các game truyền thống.

Môi trường đầu tư ngày càng xấu đi: niềm tin sụp đổ

Những nhà đầu tư vào game Web3 cảm thấy rất đau đớn. Họ không chỉ bỏ ra tiền mua game, mà còn đầu tư bằng token và NFT để có lợi nhuận thực. Khi dự án thất bại, tổn thất là rõ ràng và ngay lập tức.

Trong crowdfunding game truyền thống (Kickstarter, v.v.), nếu dự án thất bại, tổn thất chủ yếu là tiền mua bản quyền hoặc thiết bị liên quan. Người chơi thường xem đó là hỗ trợ nhà phát triển, ít cảm thấy bị phản bội. Nhưng trong mô hình Web3, người chơi và nhà đầu tư thực sự bỏ tiền mua token và NFT, và thất bại thì tổn thất lớn hơn nhiều.

Sự mất niềm tin này làm môi trường đầu tư trở nên tồi tệ hơn. Các tổ chức đầu tư sẽ hạn chế rót vốn vào các dự án game blockchain kém hiệu quả. Kết quả là, các dự án game Web3 không thể gọi vốn tiếp theo, dẫn đến ngưng phát triển.

Thực tế cấu trúc phát triển game: tại sao game lại như vậy

Hãy nghĩ về lý do tại sao các game nổi tiếng cần nguồn vốn khổng lồ và thời gian phát triển dài. Một game chất lượng cao thường mất từ 2-5 năm để hoàn thành, đòi hỏi trình độ chuyên môn cao. Ngân sách phát triển game di động cũng lên tới hàng triệu USD, còn game console và PC thì cần hàng trăm triệu USD.

Điều này vượt xa khoản vốn trung bình các dự án game Web3 nhận được. Duncan Mathis của Delphi Digital nhận định: “Gần như không có game Web3 nào thiết kế lý tưởng và bền vững về mặt kinh tế.” Token trong game dễ bị ảnh hưởng bởi tâm lý và các câu chuyện thay đổi, nên khó duy trì tăng trưởng ổn định.

Star Citizen bắt đầu huy động vốn qua Kickstarter từ năm 2012, sau 13 năm đã huy động hơn 800 triệu USD, nhờ công nghệ đột phá, cập nhật tiến trình liên tục và niềm tin vào dự án. Các game Web3 thiếu tất cả những điều này.

Để game Web3 tồn tại, cần quay về với nền tảng

Carlos Pereira, đối tác của Bitkraft Ventures, nhấn mạnh rằng các nhà phát triển game Web3 cần đặt chất lượng game lên hàng đầu, thay vì quá chú trọng token hay NFT từ sớm. Quá tập trung vào token/NFT sẽ tạo ra kỳ vọng cao, và khi không đáp ứng, sẽ gây mất niềm tin.

Citi Mangani, COO của Find Satoshi Lab, cũng nói rằng: “Người chơi quan tâm hơn đến sự thú vị của game chứ không phải quyền sở hữu tài sản trong game.”

Các nhà phát triển game Web3 thường mắc sai lầm khi quá chú trọng NFT và quyền sở hữu, mà bỏ qua các yếu tố cốt lõi như nhân vật, cốt truyện, gameplay, tương tác cộng đồng.

Tóm lại, để game Web3 thoát khỏi khủng hoảng, cần:

1. Đặt trải nghiệm và chất lượng game lên hàng đầu. Tập trung phát triển nội dung thay vì token/NFT.

2. Xây dựng mô hình kinh tế minh bạch và bền vững. Không chỉ hướng tới lợi nhuận ngắn hạn, mà giữ chân người chơi lâu dài.

3. Tuân thủ các nguyên tắc của ngành game truyền thống. Đầu tư đủ vốn, có đội ngũ tài năng, và lập kế hoạch phát triển hợp lý.

Ngành công nghiệp game Web3 cần trở về với những nguyên tắc căn bản hơn là dựa vào công nghệ. Công nghệ blockchain không phải là phép màu cứu rỗi ngành game, và tương lai của game Web3 sẽ không thể thành công nếu bỏ qua nguyên tắc cốt lõi: game phải thật sự vui.