Các tỷ phú công nghệ $19 Tẩy rửa tỷ đô la: David Baszucki và làn sóng thanh lý cổ phiếu 2025

Khi năm 2025 khép lại, một nghịch lý nổi bật đã xuất hiện tại Thung lũng Silicon: mặc dù liên tục ca ngợi về trí tuệ nhân tạo và đổi mới thị trường, các giám đốc công nghệ giàu nhất thế giới lại âm thầm rút lui khỏi thị trường. Từ tháng 1 đến giữa tháng 12 năm 2025, 20 cổ đông tỷ phú hàng đầu đã thoái vốn hơn 19 tỷ đô la cổ phần công ty—một con số đáng kinh ngạc cho thấy những lo ngại sâu sắc đang ẩn chứa dưới sự nhiệt huyết về AI. Trong số các chiến lược thoái lui này có David Baszucki, người đã giảm cổ phần Roblox trị giá 670 triệu đô la, xếp thứ tám trong bảng xếp hạng thanh lý, báo hiệu rằng ngay cả các nhà lãnh đạo nền tảng game cũng đang xem xét lại vị thế của mình khi động thái thị trường thay đổi.

Tại sao lại vội vàng thoái lui? Sự bùng nổ AI gặp phải lo ngại bong bóng

Câu chuyện trên Phố Wall kể một câu chuyện kỳ lạ: thị trường công khai vẫn “nóng”, các nhà đầu tư mạo hiểm tiếp tục đổ vốn vào các startup AI, và đổi mới công nghệ dường như không thể ngăn cản. Tuy nhiên, các tỷ phú đã xây dựng các công ty này từ đầu lại có dự báo khác. Việc họ phối hợp chuyển đổi cổ phần thành tiền mặt cho thấy ngày càng có nhiều lo ngại về khả năng duy trì định giá và rủi ro điều chỉnh thị trường.

Phân tích toàn diện của Forbes, dựa trên các giao dịch đã được SEC yêu cầu tiết lộ, vẽ nên bức tranh về quản lý rủi ro có tính toán. Các giám đốc điều hành này không chạy trốn trong hoảng loạn—thay vào đó, họ thực hiện các chiến lược giảm cổ phần đã được lên kế hoạch từ trước đúng vào thời điểm định giá công ty đạt đỉnh. Thời điểm này không phải ngẫu nhiên; đó là chiến lược. Các quy định của SEC yêu cầu tiết lộ các kế hoạch này trước nhiều tháng, nhưng các tỷ phú đã thiết kế các chương trình thoái vốn của mình để tự kích hoạt khi giá cổ phiếu đạt mục tiêu đã định. Khi giá trị cổ phần tăng vọt, các thuật toán kích hoạt, và cổ phiếu chuyển thành tiền mặt.

Những kiến trúc sư của chiến lược rút lui

Jeff Bezos, người sáng lập Amazon, dẫn đầu bảng xếp hạng, đã rút ra 5,6 tỷ đô la trong cổ phần Amazon—nhiều hơn bất kỳ đồng nghiệp nào. Tuy nhiên, khác với một số động thái phòng thủ thuần túy, Bezos đã sử dụng số tiền này một cách chiến lược, đổ vốn vào các dự án tham vọng như danh mục bất động sản, công ty khám phá không gian Blue Origin, các khoản đầu tư mạo hiểm trong lĩnh vực robot, và đặc biệt là một startup trí tuệ nhân tạo bí ẩn có tên gọi Dự án Prometheus, đã huy động hơn 6 tỷ đô la.

Safra Catz thực hiện có thể là bước thoái lui mang tính biểu tượng nhất. Cựu CEO Oracle rời khỏi vị trí sau 11 năm đúng vào thời điểm công ty đang hưởng trọn niềm vui từ việc mở rộng trung tâm dữ liệu AI khổng lồ. Việc Catz rời đi đúng thời điểm—bà đã thanh lý 1,9 tỷ đô la cổ phần Oracle, giảm thiểu rủi ro về giá trị ròng của mình hơn hai phần ba. Trong khi số tiền này xếp thứ ba trong danh sách thoái vốn, thì tỷ lệ phần trăm tài sản cá nhân bà chuyển thành tiền mặt lại không ai sánh kịp. “Chúng tôi cần hoàn tất quá trình chuyển đổi này trong khi công ty vẫn hoạt động tốt,” bà nói với các nhà phân tích—một cách diễn đạt tinh tế cho thấy thời điểm đỉnh đã đến.

Michael Dell của Dell theo một chiến lược khác, thoái vốn 2,2 tỷ đô la cổ phần công ty đồng thời cam kết 6,25 tỷ đô la cho các hoạt động từ thiện giúp trẻ em Mỹ—một sự kết hợp mang lại lợi ích thuế kép, vừa giảm rủi ro cổ phần, vừa nhận được các khoản khấu trừ từ thiện đáng kể.

Khoảnh khắc Roblox: Định lượng 670 triệu đô la của David Baszucki

Vị trí của David Baszucki trong bảng xếp hạng thanh lý cung cấp một vi mô phản ánh tâm lý chung của ngành công nghệ năm 2025. Nhà sáng lập Roblox đã bán 670 triệu đô la cổ phần của nền tảng trong năm, một giao dịch đáng xem xét vượt ra ngoài con số tiền mặt thuần túy. Dù Roblox đã tiên phong trong lĩnh vực metaverse do người dùng tạo ra, nhưng vẫn gặp khó khăn trong việc giữ chân người dùng và đối mặt với áp lực cạnh tranh từ các ông lớn game truyền thống. Quyết định giảm cổ phần của Baszucki cho thấy niềm tin vào các yếu tố nền tảng của nền tảng này không phải là tuyệt đối. Sự sẵn lòng giảm rủi ro của ông ngay cả khi là nhà sáng lập nền tảng cho thấy kỳ vọng thực tế về quỹ đạo tăng trưởng trong lĩnh vực giải trí kỹ thuật số đông đúc này.

Cái bẫy biến thành trí tuệ: Những người bán sớm của CoreWeave

Có lẽ không trường hợp nào thể hiện rõ hơn sự nhạy bén trong thoái vốn đúng thời điểm như CoreWeave, công ty hạ tầng trung tâm dữ liệu AI. Khi CoreWeave niêm yết vào tháng 3 năm 2025, các nhân viên và nhà đầu tư sớm đã vội vàng tận dụng sự hưng phấn ngày khai trương. Giám đốc Kinh doanh Brenning Macbeth đã bán 473 triệu đô la, trong khi nhà đầu tư Jack Kogan thoái vốn 488 triệu đô la, và Giám đốc Chiến lược Brian Venturo đã thanh lý 289 triệu đô la cổ phần CoreWeave trong nửa đầu năm 2025.

Đến tháng 8, cổ phiếu CoreWeave đã giảm một nửa giá trị, bị tàn phá bởi lo ngại của thị trường về gánh nặng nợ của công ty và chậm tiến độ xây dựng trung tâm dữ liệu. Các quyết định thoái vốn sớm của họ đã vô tình tránh được một thảm họa. Các giám đốc điều hành này đã thể hiện khả năng dự đoán rủi ro hoặc may mắn đáng kể—dù thế nào đi nữa, họ đã thoát khỏi một câu chuyện cảnh báo về tính bền vững của chi tiêu hạ tầng AI.

Khi tỷ phú nói không với bán cổ phần: Lựa chọn cam kết cổ phiếu

Điều dễ nhận thấy là các tỷ phú giàu nhất thế giới: Elon Musk và Larry Ellison vẫn vắng mặt trong bảng xếp hạng thoái vốn. Thay vì bán cổ phần—điều này sẽ kích hoạt thuế thu nhập vốn ngay lập tức—cả hai đã chọn một chiến lược khác: cam kết hàng trăm triệu cổ phiếu làm tài sản thế chấp cho các khoản vay. Musk đã cam kết cổ phần Tesla đáng kể, trong khi Ellison cũng làm tương tự với cổ phiếu Oracle. Cơ chế này cho phép họ tiếp cận vốn mà không kích hoạt các sự kiện bán hàng chịu thuế, qua đó hợp pháp hóa cổ phần của mình và hoãn nghĩa vụ thuế vô thời hạn.

Cơ chế thời điểm: Làm thế nào để rút 500 triệu đô la mà không trông có vẻ tuyệt vọng

Jensen Huang của Nvidia (1,1 tỷ đô la), Stephen Cohen của Palantir (561 triệu đô la), và Henry Samueli của Broadcom (500 triệu đô la) đều thực hiện các kế hoạch giảm cổ phần có kỷ luật—đủ lớn để có ý nghĩa tài chính, nhưng được tổ chức thành các đợt để tránh gây ra tín hiệu khủng hoảng nội bộ. Đây không phải là bán tháo hoảng loạn; mà là các bước thoái lui có chủ đích.

Khung pháp lý thực tế còn tạo điều kiện cho chiến lược này. Bằng cách yêu cầu tiết lộ trước, các quy định của SEC vô tình cho phép các nội bộ cấu trúc các bước thoái vốn của họ một cách minh bạch, điều này lại làm giảm sự hoảng loạn. Thị trường đã biết điều này sẽ xảy ra, nên nó được hấp thụ một cách có hệ thống thay vì gây sốc cho hệ thống.

Lợi thế của nhà tài trợ: Làm thế nào từ thiện trở thành chiến lược thuế

Ngoài việc phòng ngừa rủi ro thuần túy, một số khoản thoái vốn còn biến thành vị thế từ thiện. Cam kết từ thiện 6,25 tỷ đô la của Dell, việc bán cổ phần AI của Tempus của đồng sáng lập Groupon Eric Lefkofsky, và các ví dụ khác cho thấy cách giảm bớt tài sản có thể đồng thời phục vụ xây dựng di sản và tối ưu hóa thuế. Những bước này giúp các giám đốc điều hành duy trì hình ảnh anh hùng công chúng trong khi thoái vốn cổ phần và nhận các khoản khấu trừ thuế đáng kể đối với các khoản lợi nhuận vốn phát sinh từ quá trình thoái vốn của họ.

Bức tranh lớn hơn: Tại sao năm 2025 đánh dấu một bước ngoặt

Giữa Jayshree Ullal giảm 1 tỷ đô la cổ phần Arista Networks và Frank Slootman thoái vốn 680 triệu đô la Snowflake, một mô hình rõ ràng đã hình thành: các nhà xây dựng nền tảng và kiến trúc hạ tầng đang chuyển đổi cổ phần thành vốn di động đúng vào thời điểm các công ty của họ đạt đến định giá mà việc chuyển đổi như vậy có lợi nhất.

Việc thoái vốn 670 triệu đô la của David Baszucki khỏi Roblox, xếp thứ tám trong bảng xếp hạng, là một điểm dữ liệu trong cuộc rút lui rộng lớn hơn này—một lời nhắc nhở từ một người đã xây dựng một nền tảng kỹ thuật số lớn mà dù đầy hứa hẹn, vẫn không thể thuyết phục chính nhà sáng lập giữ vững niềm tin vào sự tập trung của tài sản giàu có.

Thông điệp từ các cấp cao của Thung lũng Silicon năm 2025: Niềm tin vào AI là một chuyện. Niềm tin vào việc định giá công ty của bạn duy trì ở mức cao là chuyện khác. Khi có lựa chọn, ngay cả các tỷ phú có tầm nhìn xa cũng chọn cách phòng ngừa rủi ro.