Rubl, nhân dân tệ và rupiah - cách BRICS xây dựng sự thay thế cho đô la Mỹ

Ngân hàng trung ương các quốc gia BRICS đang làm việc trên một dự án đầy tham vọng, nhằm thay đổi căn bản con đường của các khoản thanh toán quốc tế. Trong trái tim của nỗ lực này là một số đồng tiền quốc gia, bao gồm rúp, đang nhận được một chiều hướng mới thông qua các chuyển đổi số. Ngân hàng trung ương Ấn Độ gần đây đã chính thức đề xuất kết nối các đồng tiền số này cho các giao dịch liên bang và đã yêu cầu đưa vào chương trình chính thức của hội nghị thượng đỉnh dự kiến tổ chức vào năm 2026. Bước đi này xác nhận điều đã được chuẩn bị từ lâu - quá trình thay thế đô la Mỹ trong hệ thống tài chính toàn cầu.

Cơ sở hạ tầng kỹ thuật của BRICS Pay đã sẵn sàng

Trong khi công chúng theo dõi ngoại giao, các nền tảng kỹ thuật của hệ thống mới đã hoạt động. Một hệ thống phi tập trung cho các tin nhắn liên bang (DCMS) đã được thiết kế, có khả năng xử lý tới 20.000 tin nhắn mỗi giây - công suất tương đương với các mạng thanh toán toàn cầu hiện đại. Hệ thống này kết nối các hạ tầng quốc gia đã hoạt động: SPFS của Nga, CIPS của Trung Quốc, UPI của Ấn Độ và Pix của Brazil. Mỗi nền tảng này đã được lựa chọn đặc biệt vì đã hoạt động lâu dài ngoài các cơ chế kiểm soát của Mỹ và chứng minh rằng các lựa chọn thay thế không chỉ khả thi về lý thuyết mà còn đã được kiểm chứng thực tế.

Điều thú vị là nhìn nhận về sự phát triển của dự án. Ban đầu dự kiến sẽ thử nghiệm vào cuối năm 2026, nhưng thời hạn đã được đẩy lùi đến năm 2030. Việc kéo dài này không phản ánh sự thất bại về mặt kỹ thuật, mà nhấn mạnh một trở ngại thực sự duy nhất - sự phức tạp trong điều phối chính trị giữa các quốc gia. Khi các bên liên quan hiểu rõ về giải pháp kỹ thuật, thách thức chính là các thỏa hiệp chính trị và các thỏa thuận quốc tế.

“Unit” - kế hoạch đầy tham vọng cho hệ thống tiền tệ mới

Một sáng kiến còn táo bạo hơn là nguyên mẫu của đơn vị tiền tệ gọi là “Unit”, có thể sẽ được sử dụng như một phương tiện chấp nhận trong khuôn khổ BRICS. Kiến trúc của hệ thống này chưa từng có tiền lệ: 60 phần trăm sẽ được bảo đảm bằng các đồng tiền của các quốc gia thành viên (bao gồm rúp, nhân dân tệ, rupia và real của Brazil), phần còn lại 40 phần trăm sẽ có sự bảo đảm bằng vàng. Mô hình lai này sẽ cung cấp sự ổn định mà các đồng tiền fiat truyền thống thường thiếu, đồng thời liên kết hệ thống mới với các tài sản kinh tế thực tế.

Sức mạnh kinh tế đứng sau sự lựa chọn thay thế

Để rõ ràng hơn về loại sức mạnh kinh tế này: nhóm 11 quốc gia BRICS cùng nhau tạo ra 29 phần trăm tổng sản phẩm quốc nội (GDP) toàn cầu. Khi cộng thêm việc các quốc gia này kiểm soát 43,6 phần trăm sản lượng dầu mỏ toàn cầu và 72 phần trăm sản lượng kim loại quý, ta thấy rõ nền tảng kinh tế vững chắc của hệ thống mới này. Đây không chỉ là tham vọng của một nhóm các quốc gia đang phát triển, mà còn là sự huy động sức mạnh kinh tế mà các thị trường toàn cầu thường đánh giá quá cao hoặc bỏ qua trong các phân tích về các chuyển biến địa chính trị.

Trump đe dọa áp thuế, nhưng có thể sẽ có gì đó để ngăn chặn?

Căng thẳng giữa sự thống trị truyền thống của Mỹ và thực tế mới bắt đầu thể hiện rõ trong chính sách cụ thể. Một năm trước, Trump đã đe dọa áp thuế 100% đối với các quốc gia tham gia “chính sách chống phương Tây của BRICS”. Mục tiêu của lời đe dọa này là ngăn chặn sự suy yếu thêm của ảnh hưởng Mỹ. Câu hỏi mà các nhà tài chính toàn cầu đã đặt ra nhiều năm nay nay trở nên rõ ràng hơn: việc áp thuế lên các quốc gia đã không còn phụ thuộc vào đô la trong các giao dịch quốc tế của họ sẽ còn ý nghĩa gì? Washington sẽ có bao nhiêu đòn bẩy đối với các quốc gia xây dựng các kênh thanh toán độc lập?

Việc các kế hoạch bị hoãn từ năm 2026 sang 2030 không làm giảm sức mạnh của chúng - chỉ đơn giản là thông báo rằng việc cải tổ hệ thống tài chính toàn cầu là một quá trình dài hạn, có tính toán, chứ không phải là một hành động bốc đồng. BRICS Pay với rúp trong một vai trò then chốt không chỉ là một đổi mới kỹ thuật, mà còn là một sự chuyển đổi sâu sắc trong cách các quốc gia hình dung về sự độc lập kinh tế của mình trong thế kỷ 21.