Giá cà phê tăng vọt nhờ đồng Real Brazil mạnh và các yếu tố cung ứng cà phê Robusta Việt Nam

Các phiên giao dịch gần đây chứng kiến mức tăng đáng kể cả trong hợp đồng tương lai cà phê arabica và robusta, với cà phê arabica tháng 3 tăng +11.00 điểm (+3.09%) và cà phê ICE robusta tháng 3 tiến +78 điểm (+1.86%). Theo phân tích hàng hóa của Barchart, giá cà phê đã đạt mức cao nhất trong hai tuần, chủ yếu do đồng real của Brazil tăng mạnh, lên mức cao nhất trong 20 tháng và làm giảm doanh số xuất khẩu của các nhà sản xuất cà phê Brazil. Động thái này nhấn mạnh sự phức tạp trong mối quan hệ giữa biến động tiền tệ và thị trường hàng hóa nông nghiệp toàn cầu ảnh hưởng đến cơ chế định giá.

Phân tích của Barchart: Sức mạnh tiền tệ thúc đẩy arabica tăng cao hơn

Sự tăng giá của đồng real Brazil lên mức cao nhất trong 20 tháng tạo ra một trở ngại quan trọng cho các nhà xuất khẩu cà phê Brazil. Khi real tăng giá so với đô la Mỹ, cà phê Brazil trở nên đắt đỏ hơn đối với các khách hàng quốc tế, từ đó hạn chế lượng xuất khẩu và hỗ trợ giá thông qua hạn chế nguồn cung chứ không phải do cầu tăng. Cơ chế này dựa trên sức mạnh của tiền tệ giải thích cho sự tăng mạnh của cà phê arabica mặc dù còn có các yếu tố giảm giá khác trong thị trường.

Dữ liệu xuất khẩu cà phê xanh tháng 12 của Brazil xác nhận giả thuyết về sự chậm lại trong xuất khẩu. Theo Cecafe, tổng lượng cà phê xanh xuất khẩu tháng 12 của Brazil giảm 18.4% xuống còn 2.86 triệu bao, trong đó xuất khẩu arabica giảm 10% so với cùng kỳ năm ngoái xuống còn 2.6 triệu bao. Tình hình xuất khẩu robusta còn tồi tệ hơn, giảm 61% so với cùng kỳ năm ngoái xuống còn 222,147 bao. Những dòng xuất khẩu giảm này, dù do yếu tố tiền tệ hay thời tiết, đều hỗ trợ giá một cách cơ học bằng cách giảm nguồn cung có sẵn trên thị trường quốc tế.

Những khó khăn về thời tiết tại Brazil càng củng cố luận điểm tích cực về giá cà phê. Somar Meteorologia cho biết Minas Gerais, vùng trồng arabica lớn nhất của Brazil, chỉ nhận được 33.9 mm lượng mưa trong tuần kết thúc ngày 16 tháng 1—chỉ bằng 53% trung bình lịch sử. Mưa ít hơn trung bình ở nhà sản xuất arabica lớn nhất thế giới làm dấy lên lo ngại về sức khỏe và năng suất mùa vụ tương lai, từ đó hỗ trợ giá ngắn hạn qua sự không chắc chắn về nguồn cung liên quan đến thời tiết.

Áp lực sản xuất của Brazil so với sự bùng nổ robusta của Việt Nam

Một mâu thuẫn cơ bản đang diễn ra trên thị trường cà phê toàn cầu: Brazil gặp khó khăn trong sản xuất trong khi Việt Nam đẩy mạnh sản lượng robusta. Cơ quan dự báo mùa vụ của Brazil, Conab, dự kiến tổng sản lượng cà phê năm 2025 đạt 56.54 triệu bao vào tháng 12—tăng 2.4% so với 55.20 triệu bao dự báo tháng 9. Tuy nhiên, USDA FAS lại có cái nhìn thận trọng hơn, dự báo sản lượng cà phê Brazil năm 2025/26 sẽ giảm 3.1% so với năm trước xuống còn 63 triệu bao, cho thấy các thách thức về sản xuất có thể gia tăng.

Ngược lại, Việt Nam—nhà sản xuất robusta lớn nhất thế giới—đang chứng kiến sự bùng nổ sản lượng. Cục Thống kê Quốc gia Việt Nam báo cáo xuất khẩu cà phê năm 2025 tăng 17.5% so với cùng kỳ lên 1.58 triệu tấn. Sản lượng dự kiến tăng 6% so với cùng kỳ lên 1.76 triệu tấn (29.4 triệu bao), đạt mức cao nhất trong bốn năm. Hiệp hội Cà phê và Ca cao Việt Nam (Vicofa) còn đưa ra dự báo tích cực hơn vào tháng 10, cho rằng sản lượng cà phê 2025/26 sẽ cao hơn 10% so với vụ trước nếu thời tiết thuận lợi kéo dài.

Sự khác biệt giữa việc hạn chế nguồn cung của Brazil và sự mở rộng sản xuất robusta của Việt Nam tạo ra một bối cảnh cung ứng hỗn hợp. Trong khi các hạn chế của Brazil hỗ trợ giá arabica, thì sự dư thừa của Việt Nam gây áp lực giảm giá robusta, giải thích vì sao hợp đồng tương lai arabica vượt trội hơn hợp đồng robusta trong ngày giao dịch gần đây.

Tồn kho cà phê toàn cầu phục hồi: Tín hiệu hỗn hợp cho giá

Chuyển động tồn kho theo dõi của ICE cho thấy bức tranh phức tạp về hướng đi của giá. Tồn kho arabica của ICE giảm xuống mức thấp nhất trong 1.75 năm là 398,645 bao vào ngày 20 tháng 11 nhưng đã phục hồi lên mức cao nhất trong 2.5 tháng là 461,829 bao vào ngày 14 tháng 1. Tương tự, lượng tồn kho robusta trong kho đã giảm xuống mức thấp nhất trong 1 năm là 4,012 lô vào ngày 10 tháng 12 nhưng đã phục hồi lên mức cao nhất trong 1.75 tháng là 4,609 lô vào cuối tháng 1.

Sự phục hồi tồn kho này mang theo hai ý nghĩa. Tăng lượng tồn kho có thể báo hiệu sự giảm bớt áp lực về nguồn cung, thường gây áp lực giảm giá. Tuy nhiên, sự phục hồi từ mức thấp nhiều tháng đến mức độ bình thường hơn có thể phản ánh hành động điều chỉnh giá của thị trường hơn là tình trạng dư cung. Sự phục hồi vừa phải của tồn kho cho thấy tình trạng khan hiếm có thể đang dần giảm bớt, nhưng chưa hoàn toàn đảo ngược tình trạng thiếu hụt cấu trúc.

Dự báo của USDA: Triển vọng cung cầu cà phê toàn cầu đến 2025/26

FAS của USDA cung cấp một triển vọng toàn diện vào tháng 12. Sản lượng cà phê toàn cầu năm 2025/26 dự kiến tăng 2.0% so với năm trước, đạt kỷ lục 178.848 triệu bao. Tuy nhiên, điều này che giấu một sự phân kỳ quan trọng: sản lượng arabica sẽ giảm 4.7% xuống còn 95.515 triệu bao trong khi sản lượng robusta tăng 10.9% lên 83.333 triệu bao.

Sự mở rộng nguồn cung dường như tập trung vào robusta, nơi Việt Nam chiếm ưu thế. FAS dự báo sản lượng robusta của Việt Nam năm 2025/26 sẽ tăng 6.2% so với cùng kỳ lên mức cao nhất trong bốn năm là 30.8 triệu bao—một tốc độ tăng vượt xa nhu cầu và có thể hạn chế khả năng tăng giá của robusta.

Quan trọng hơn, FAS dự báo tồn kho cuối kỳ của năm 2025/26 sẽ giảm 5.4% xuống còn 20.148 triệu bao từ 21.307 triệu bao của năm 2024/25, cho thấy tình trạng thiếu hụt toàn cầu nhẹ nhàng hơn. Tổ chức Cà phê Quốc tế (ICO) báo cáo xuất khẩu cà phê toàn cầu của năm marketing hiện tại (tháng 10 đến tháng 9) giảm 0.3% so với cùng kỳ xuống còn 138.658 triệu bao, cho thấy dòng xuất khẩu đang ổn định trở lại sau các gián đoạn trước đó.

Triển vọng cơ bản vẫn cân bằng: các hạn chế của Brazil hỗ trợ giá arabica trong khi sự mở rộng sản xuất của Việt Nam gây áp lực giảm giá robusta. Các nhà giao dịch arabica nên theo dõi thời tiết và biến động tiền tệ của Brazil, trong khi các nhà tham gia robusta đối mặt với những khó khăn từ nguồn cung dồi dào của Việt Nam cạnh tranh thị phần trên toàn cầu.