Thị trường Cacao Tây Phi đối mặt với áp lực cung ngày càng gia tăng khi mùa vụ thu hoạch đến gần

Thị trường ca cao đang gặp phải những khó khăn lớn khi nguồn cung toàn cầu tiếp tục tích trữ và nhu cầu từ các nhà sản xuất sô cô la vẫn còn yếu ớt. Hợp đồng tương lai ca cao ICE NY tháng 5 giảm 1,07% trong giao dịch gần đây, trong khi hợp đồng ICE London tháng 3 cũng giảm nhẹ, phản ánh xu hướng yếu hơn chung của toàn ngành. Câu chuyện đằng sau những biến động giá này cho thấy thị trường đang gặp khó khăn trong việc tìm lại cân bằng do mất cân đối cung cầu dự kiến sẽ kéo dài qua mùa thu hoạch Tây Phi sắp tới.

Những tuần gần đây đã rất thử thách đối với các nhà đầu cơ kỳ vọng giá ca cao tăng. Hợp đồng NY tháng 5 đã chạm mức thấp nhất trong một ngày giao dịch gần đây, còn hợp đồng London tháng 3 đạt mức thấp nhất gần ba năm. Sự giảm này là một phần của đợt bán tháo kéo dài bảy tuần đã thử thách sự kiên nhẫn của các nhà đầu tư. Hợp đồng tương lai gần nhất của NY ca cao đã chạm mức thấp nhất trong 2,75 năm, cho thấy sự thay đổi mạnh mẽ trong cân đối cung cầu có lợi cho người mua.

Cơ cấu cung cầu toàn cầu vượt xa tín hiệu nhu cầu

Thị trường ca cao đang đối mặt với tình trạng dư thừa cơ bản không có dấu hiệu giảm bớt. Theo dự báo của các nhà phân tích hàng hóa lớn vào cuối tháng 1, thị trường ca cao toàn cầu dự kiến sẽ thặng dư 287.000 tấn trong mùa vụ 2025/26, và thêm 267.000 tấn trong mùa 2026/27. Những dự báo này nhấn mạnh những mất cân đối cấu trúc kéo dài sẽ tiếp tục gây áp lực giảm giá trong nhiều tháng tới.

Tổ chức Ca cao Quốc tế (ICCO) đã báo cáo đầu năm 2026 rằng lượng tồn kho ca cao toàn cầu đã tăng 4,2% so với cùng kỳ năm ngoái, hiện đạt 1,1 triệu tấn. Sự tích trữ này phản ánh thị trường tràn ngập nguồn cung, khi nông dân không thể bán sản phẩm ở mức giá họ chấp nhận. Kho chứa ca cao của ICE đã đạt mức cao nhất trong 5,5 tháng, 2,1 triệu bao, càng làm rõ thêm tình trạng dư thừa cung đang đè nặng thị trường.

Châu Tây Phi, chiếm hơn một nửa sản lượng ca cao toàn cầu, đã trở thành điểm nóng gây áp lực giá. Các nhà mua ca cao quốc tế ngày càng ngần ngại mua ở mức giá chính thức tại cửa nhà máy do các quốc gia sản xuất lớn đặt ra, trong khi các mức giá này vẫn còn cao so với giá thị trường thế giới hiện tại. Sự kháng cự này khiến nông dân giữ hàng tồn kho, vô tình làm tăng nguồn cung sẵn có và gây thêm áp lực giảm giá toàn cầu.

Ghana và Bờ Biển Ngà đã phản ứng với tình hình này bằng cách cắt giảm giá chính thức trả cho nông dân ca cao. Ghana giảm giá ca cao khoảng 30% cho mùa vụ 2025/26, còn Bờ Biển Ngà đang xem xét giảm 35% giá bán khi bắt đầu thu hoạch vụ chính vào tháng 4. Những điều chỉnh chính sách này phản ánh thực tế rằng giá chính thức không còn phản ánh đúng điều kiện thị trường thực tế.

Điều kiện sản xuất bất lợi báo hiệu mùa vụ lớn hơn ở Tây Phi

Điều kiện nông nghiệp ở Tây Phi đang thuận lợi cho việc trồng ca cao, tạo ra một trở ngại khác cho giá đang tìm cách phục hồi. Tập đoàn General Tropical Investments cho biết điều kiện trồng trọt tốt ở Bờ Biển Ngà và Ghana dự kiến sẽ hỗ trợ mùa vụ trung bình tháng 2-3, khi nông dân báo cáo quan sát thấy số lượng và chất lượng quả ca cao lớn hơn và khỏe mạnh hơn so với cùng kỳ năm ngoái.

Phần đóng góp của vụ trung bình của Bờ Biển Ngà thường chiếm khoảng 25% sản lượng hàng năm của quốc gia này. Ước tính năm nay, vụ trung bình đạt từ 400.000 đến 450.000 tấn, cho thấy nguồn cung dồi dào chảy vào thị trường đúng lúc nhu cầu toàn cầu còn yếu ớt. Nhà sản xuất sô cô la Mondelez gần đây cho biết số lượng quả ca cao ở Tây Phi hiện cao hơn trung bình 7% so với 5 năm và cao hơn đáng kể so với vụ năm ngoái, cho thấy nông dân sẵn sàng cung cấp lượng lớn vào thị trường.

Bờ Biển Ngà đang thu hoạch vụ chính, và cộng đồng nông dân lạc quan về chất lượng mùa vụ. Một trở ngại khác là Nigeria, quốc gia sản xuất ca cao thứ năm thế giới, đã tăng mạnh xuất khẩu. Xuất khẩu ca cao tháng 12 của Nigeria tăng 17% so với năm trước, đạt 54.799 tấn, tạo thêm áp lực cung đối với thị trường toàn cầu đã bão hòa.

Suy giảm nhu cầu làm yếu thị trường

Về phía cầu, giá ca cao cũng đang đối mặt với những khó khăn tương tự. Barry Callebaut, nhà sản xuất sô cô la lớn nhất thế giới, cho biết doanh số ca cao của họ trong quý kết thúc tháng 11 giảm 22%, do nhu cầu thị trường yếu và chuyển hướng sang các phân khúc có lợi nhuận cao hơn. Điều này cho thấy giá sô cô la cao do đợt tăng giá ca cao cuối cùng đã bắt đầu gây ra phản ứng từ người tiêu dùng.

Dữ liệu nghiền ca cao từ các khu vực tiêu thụ chính cho thấy nhu cầu đang yếu đi rõ rệt. Trong quý 4, lượng nghiền ca cao của châu Âu giảm 8,3% so với cùng kỳ năm ngoái, còn 304.470 tấn, vượt xa dự đoán giảm 2,9%, là quý yếu nhất trong 12 năm. Nhu cầu nghiền ca cao ở châu Á giảm 4,8% còn 197.022 tấn, trong khi lượng tiêu thụ ở Bắc Mỹ chỉ tăng nhẹ 0,3% lên 103.117 tấn. Tình hình này cho thấy giá ca cao cao đã thành công trong việc hạn chế sự quan tâm của người mua và giảm sản lượng chế biến sô cô la.

Áp lực dư thừa cung vượt qua các điểm sáng nhỏ

Dù triển vọng giá còn nhiều thử thách, vẫn có một số yếu tố hỗ trợ nhỏ. Bờ Biển Ngà dự báo sản lượng ca cao năm 2025/26 sẽ giảm 10,8% so với năm trước, còn 1,65 triệu tấn, từ mức 1,85 triệu tấn của mùa trước. Thêm vào đó, lượng ca cao vận chuyển đến các cảng Tây Phi đã chậm lại, theo dữ liệu mới nhất, nông dân Bờ Biển Ngà đã vận chuyển 1,31 triệu tấn đến các cảng trong năm marketing hiện tại đến cuối tháng 2, giảm 3,7% so với cùng kỳ năm ngoái. Sự chậm lại này có thể tạm thời hỗ trợ giá nếu phản ánh sự thận trọng của nông dân về thị trường.

Hiệp hội Ca cao Nigeria dự báo sản lượng ca cao năm 2025/26 của Nigeria sẽ giảm 11% so với năm trước, còn 305.000 tấn, từ dự kiến 344.000 tấn của năm 2024/25, cho thấy sản lượng giảm của quốc gia thứ năm thế giới có thể giúp cân bằng cung cầu trong tương lai.

Triển vọng thị trường: Thặng dư có khả năng kéo dài

ICCO ước tính tháng 12 rằng thặng dư ca cao toàn cầu năm 2024/25 sẽ đạt 49.000 tấn, là năm thặng dư đầu tiên sau bốn năm thâm hụt. Sản lượng ca cao toàn cầu năm 2024/25 tăng 7,4% so với cùng kỳ, đạt 4,69 triệu tấn, góp phần đưa thị trường trở lại trạng thái thặng dư. Gần đây, Rabobank đã điều chỉnh dự báo thặng dư ca cao toàn cầu năm 2025/26 xuống còn 250.000 tấn từ 328.000 tấn dự báo tháng 11, vẫn cho thấy tình trạng dư thừa lớn trong tương lai gần.

Khi mùa thu hoạch vụ trung bình Tây Phi bắt đầu trong những tuần tới, các nhà đầu tư nên chuẩn bị cho áp lực cung tiếp tục và biến động giá. Sự kết hợp của số lượng quả ca cao cao hơn dự kiến, sự sẵn sàng bán của nông dân, nhu cầu giảm từ các nhà sản xuất sô cô la và lượng tồn kho toàn cầu đã cao cho thấy giá ca cao sẽ còn giảm nữa để đạt được cân bằng và thúc đẩy các nhà chế biến tích trữ trở lại.