Tan Teck Long tại vị trí lãnh đạo: Bài kiểm tra chiến lược và ổn định của OCBC

Việc bổ nhiệm Tan Teck Long làm CEO của OCBC vào ngày 1 tháng 1 năm 2026 đánh dấu một bước ngoặt quan trọng đối với ngân hàng lớn thứ hai Đông Nam Á tính theo tài sản. Nhà điều hành 56 tuổi này đối mặt với thử thách phức tạp: chuyển đổi một tổ chức có tuổi đời hơn một thế kỷ trong khi vẫn phải đáp ứng kỳ vọng của cổ đông quan trọng nhất—gia đình Lee, whose tài sản trị giá 38 tỷ USD phần lớn gắn bó chặt chẽ với vận mệnh của OCBC.

Kể từ khi OCBC thành lập vào đầu những năm 1930, gia đình Lee đã duy trì quyền kiểm soát chặt chẽ ngân hàng. Hiện tại, họ nắm giữ 28% cổ phần, tạo ra hơn 1 tỷ USD cổ tức hàng năm để hỗ trợ các hoạt động từ thiện rộng lớn. Cấu trúc sở hữu này đã hình thành nên bản sắc của OCBC như một tổ chức có kỷ luật tài chính cao, thận trọng trong rủi ro—đức tính phù hợp trong thời kỳ ổn định nhưng có thể trở thành gánh nặng trong thị trường ngày càng cạnh tranh.

Trọng lượng của Di sản: Gia đình Lee ảnh hưởng thế nào đến hướng đi của OCBC

Phương pháp quản trị của gia đình Lee phân biệt OCBC với các đối thủ. Trong khi DBS Group mua lại hoạt động ngân hàng bán lẻ của Citigroup tại Đài Loan vào 2023 và mở rộng mạnh mẽ sang Trung Quốc và Ấn Độ, OCBC đã từ chối các cơ hội tương tự. United Overseas Bank hoàn tất mua lại tài sản của Citigroup tại Đông Nam Á trị giá 3,6 tỷ USD, nhưng OCBC vẫn đứng ngoài cuộc.

Đằng sau các quyết định này là Lee Tih Shih, người đại diện duy nhất của gia đình trên hội đồng quản trị kể từ khi cha ông qua đời năm 2015. Hiện 62 tuổi, ông giữ chức chủ tịch ủy ban điều hành hội đồng—vai trò hiếm thấy ở các ngân hàng do gia đình kiểm soát tại Singapore. Ở các tổ chức như DBS và United Overseas Bank, ủy ban này báo cáo trực tiếp lên chủ tịch hội đồng. Trách nhiệm kép của Lee phản ánh sự tham gia sâu sắc của gia đình trong việc giám sát chiến lược.

Sự thận trọng của gia đình có hậu quả thực tế. Trong những năm gần đây, họ đã từ chối tài trợ cho hai dự án lớn: cải tạo trụ sở trị giá 2 tỷ SGD (khoảng 1,57 tỷ USD) và đề nghị tư nhân hóa Great Eastern Holdings, công ty con chiếm 87% của OCBC. Dù ban điều hành cấp cao ủng hộ, cả hai dự án đều bị coi là không đủ lợi nhuận để xứng đáng với khoản vốn đầu tư. “Gia đình Lee ưu tiên bảo tồn của cải hơn là mở rộng mạnh mẽ,” Gerard Lee, cựu trưởng bộ phận đầu tư của OCBC và chủ tịch không điều hành tại Arabesque AI, giải thích. “Đây là sự khác biệt về triết lý giữa các gia đình giàu có truyền thống và các đối thủ dựa vào thị trường.”

Áp lực cạnh tranh: Khi sự thận trọng trở thành bất lợi

Khoảng cách về hiệu quả tài chính giữa OCBC và DBS thể hiện rõ thách thức chiến lược mà Tan Teck Long phải đối mặt. Trong năm năm qua, DBS đạt lợi nhuận tổng hàng năm trung bình 27%, trong khi OCBC là 22%. Khoảng cách về vốn hóa thị trường đã lên mức kỷ lục, cho thấy nhà đầu tư ưu tiên chiến lược năng động hơn của DBS.

Chính sách cổ tức cũng phản ánh sự khác biệt này. Hiện tại, OCBC trả cổ tức 3,8%, thấp hơn DBS 4,8%. Trong thời gian Helen Wong làm CEO, OCBC đã nâng tỷ lệ chi trả cổ tức lên 60% cho năm 2024-2025, cùng với việc hoàn trả vốn 2,5 tỷ SGD. Tuy nhiên, các nhà phân tích ước tính DBS có thể vượt quá 70% vào năm 2025, làm tăng áp lực từ cổ đông ở cả hai phía.

Yupana Wiwattanakantang, phó giáo sư tài chính tại Đại học Quốc gia Singapore, người nghiên cứu về doanh nghiệp gia đình, cảnh báo rằng các tổ chức như OCBC đối mặt với ngã rẽ chiến lược: “Gia đình phải chọn giữa việc tham gia sâu vào hoạt động, giữ cổ phần thụ động qua cấu trúc văn phòng gia đình, hoặc hoàn toàn rút lui. Sự tham gia miễn cưỡng không phù hợp trong ngành ngân hàng cạnh tranh khốc liệt.”

Chuyện Great Eastern: Một bài học cảnh tỉnh về xung đột lợi ích

Không có ví dụ nào thể hiện rõ sự bế tắc chiến lược của OCBC hơn nỗ lực mua lại Great Eastern kéo dài. Trong hơn hai thập kỷ, OCBC đã theo đuổi tư nhân hóa Great Eastern, hy vọng tích hợp hơn 100 tỷ SGD tài sản của công ty vào hoạt động quản lý tài sản, giảm chi phí niêm yết và đơn giản hóa quản trị.

Tuy nhiên, sự phản đối từ các cổ đông thiểu số—bao gồm cả họ hàng xa của gia đình Lee—liên tục làm trì hoãn tiến trình. Gần nhất, vào tháng 7 năm 2025, OCBC rút khỏi lần mua lại thứ tư sau khi nâng đề nghị lên 1,4 tỷ SGD cho 12% cổ phần, vẫn còn thiếu ít nhất 230 triệu SGD so với yêu cầu của cổ đông thiểu số. Tranh chấp này đã tạo ra căng thẳng rõ rệt tại các cuộc họp cổ đông và được cho là đã gây áp lực lên mối quan hệ giữa CEO cũ Helen Wong và chủ tịch không điều hành Andrew Lee, người ủng hộ nỗ lực này.

Việc Wong rời khỏi vị trí ngày 31 tháng 12 năm 2025 được cho là do lý do gia đình, nhưng nguồn tin cho biết sự thất vọng về giao dịch thất bại đã góp phần vào quyết định từ chức của bà. “Tình hình Great Eastern đã phơi bày những căng thẳng căn bản giữa sở thích của cổ đông và tầm nhìn chiến lược của ban điều hành,” nhà phân tích Rena Kwok của Bloomberg Intelligence nhận định. “Nó cũng đã tiêu tốn nhiều thời gian của các lãnh đạo trong suốt hai thập kỷ.”

Nhiệm vụ của Tan Teck Long: Kết nối chiến lược và quản lý cổ đông

Tan Teck Long mang đến những năng lực đáng kể cho vai trò này. Trong ba năm dẫn dắt bộ phận ngân hàng bán buôn của OCBC, ông đã đạt được tăng trưởng doanh thu mạnh mẽ và cải thiện đáng kể quy trình đánh giá tín dụng. Quá trình công tác của ông gồm gần ba thập kỷ tại DBS, trong đó có năm năm phục vụ các khách hàng doanh nghiệp lớn nhất của quốc gia tại DBS Trung Quốc, xây dựng khả năng đa ngôn ngữ và hiểu biết thị trường tinh vi.

Khi nhận chức, Tan Teck Long đã thể hiện tham vọng. “Chương tiếp theo của chúng ta đầy cơ hội,” ông nói với Bloomberg. “Chuyển đổi nằm trong cốt lõi của OCBC, với văn hóa đổi mới và tăng trưởng được xây dựng sâu rộng ở mọi cấp độ.” Ông đề ra kế hoạch mở rộng hiện diện tại Singapore, Malaysia, Indonesia và Hong Kong—những thị trường mạnh của OCBC—đồng thời nhấn mạnh tích hợp trí tuệ nhân tạo, số hóa và khả năng dữ liệu để thúc đẩy tạo giá trị.

Nhiệm vụ cấp bách của ông là xác định chiến lược phân bổ vốn sau thất bại của Great Eastern. Tính đến tháng 9 năm 2025, OCBC còn dư vốn hơn 2 tỷ SGD, mang lại cả cơ hội lẫn áp lực. Giám đốc tài chính Goh Chin Yee, với 38 năm kinh nghiệm ngân hàng, cho biết ngân hàng sẽ “khám phá các phương pháp bổ sung để tối ưu hóa nền vốn mạnh mẽ của mình.”

Câu hỏi trung tâm: Liệu Tan Teck Long có thể giành được sự ủng hộ của gia đình Lee?

Người tiền nhiệm của Tan Teck Long, Tan Su Shan—người trở thành CEO nữ đầu tiên của DBS vào tháng 3 năm 2025—đã đạt kết quả ấn tượng mặc dù có lợi thế cấu trúc tại DBS được hậu thuẫn bởi Temasek. Việc đạt hoặc vượt hiệu quả đó trong khi vẫn tôn trọng sở thích của gia đình Lee sẽ thử thách khả năng chiến lược và nhạy bén chính trị của Tan Teck Long.

Nhiều nguồn tin xác nhận rằng các quyết định lớn của OCBC vẫn cần sự chấp thuận của gia đình Lee. Theo hai người trong cuộc, chính Lee Tih Shih đã tuyển dụng trực tiếp Tan Teck Long từ DBS, hứa hẹn về khả năng lãnh đạo tương lai. Việc bổ nhiệm này cho thấy khả năng phù hợp: một CEO có năng lực thực thi đã được chứng minh đi cùng với hội đồng cam kết mở rộng có tính toán.

Tuy nhiên, vẫn còn nhiều câu hỏi. “Với nhiều lãnh đạo lâu năm xung quanh, việc thúc đẩy thay đổi mang tính chuyển đổi sẽ rất khó khăn,” Gerard Lee cảnh báo. “Gia đình Lee phải ra tín hiệu xem họ có sẵn sàng chấp nhận chiến lược hướng tới tăng trưởng hay vẫn giữ lập trường bảo tồn của mình.”

Kết quả tài chính của OCBC, sẽ được công bố trong vài tuần tới, sẽ là thử thách đầu tiên cho tầm nhìn của Tan Teck Long. Liệu ông có thể đi qua con đường mạo hiểm giữa kỳ vọng của cổ đông—duy trì kỷ luật cổ tức đã trở thành đặc trưng của OCBC—và đầu tư vào năng lực cạnh tranh hay không, sẽ quyết định liệu nhiệm kỳ của ông có trở thành bước ngoặt hay chỉ là sự quản lý của một tổ chức đã thành hình.