Giao dịch và tuân thủ Hồi giáo: làm thế nào để điều chỉnh thị trường ký quỹ theo Shariah

Vấn đề về tính phù hợp giữa giao dịch trực tuyến và các nguyên tắc Hồi giáo chiếm vị trí trung tâm trong các cuộc tranh luận tài chính đương đại. Với gần 1,9 tỷ người Hồi giáo trên toàn cầu, việc điều chỉnh các nền tảng giao dịch phù hợp với tiêu chuẩn tôn giáo là một cơ hội chiến lược quan trọng. Thực chất, vấn đề không phải là cấm giao dịch nói chung, mà là cách thức các hoạt động thương mại được cấu trúc và trả thù lao như thế nào.

1,9 tỷ người Hồi giáo đang chờ đợi giải pháp giao dịch phù hợp

Cộng đồng Hồi giáo toàn cầu ngày càng thể hiện sự quan tâm đến thị trường tài chính. Tuy nhiên, nhiều phương thức giao dịch truyền thống đặt ra vấn đề cơ bản: chúng không phù hợp với các nguyên tắc của Shariah (luật Hồi giáo). Mặc dù một số nền tảng, bao gồm Binance, khẳng định cung cấp dịch vụ phù hợp với Hồi giáo, thực tế cho thấy có những lỗ hổng lớn trong các đề xuất này. Theo các cơ quan Hồi giáo tham khảo về vấn đề này, việc chỉ chỉnh sửa bề ngoài một vài tham số không đủ để đảm bảo tính phù hợp thực sự về mặt tôn giáo. Điều này đặc biệt đúng đối với các hợp đồng ký quỹ và hợp đồng kỳ hạn, hai dạng hình thức giao dịch phổ biến nhưng phần lớn gây tranh cãi về mặt thần học.

Hai nguyên tắc tôn giáo khiến giao dịch ký quỹ gặp vấn đề

Thị trường Forex, các hợp đồng ký quỹ và hợp đồng kỳ hạn đặt ra hai trở ngại lớn theo quan điểm pháp lý Hồi giáo.

Vấn đề thứ nhất: cấu trúc lãi suất trong đòn bẩy tài chính. Khi một nền tảng cho vay tiền cho các nhà giao dịch dưới dạng đòn bẩy, họ thu phí hoặc lãi suất đã được xác định trước. Tuy nhiên, cho vay có lãi (Riba) bị cấm hoàn toàn trong Hồi giáo. Nhưng điều này không có nghĩa là các nền tảng phải từ bỏ mọi khoản thù lao. Shariah cho phép thu phí dựa trên kết quả: hoa hồng thành công trên các giao dịch thắng lợi, trong khi các giao dịch thua lỗ không gây ra phí nào. Cách tiếp cận này tạo ra một mô hình kinh tế công bằng, nơi nền tảng chia sẻ rủi ro và phần thưởng với nhà giao dịch.

Vấn đề thứ hai: bán những thứ không sở hữu. Trong các hợp đồng ký quỹ và kỳ hạn, các nhà giao dịch thực chất bán các tài sản kỹ thuật số hoặc hợp đồng mà không sở hữu chúng một cách vật lý. Thực hành này, gọi là « bán khống », mâu thuẫn với nguyên tắc cốt lõi của Hồi giáo cấm giao dịch trên những thứ không thuộc về mình. Để vượt qua giới hạn này trong khi vẫn hợp pháp (Halal), các nền tảng có thể chuyển trực tiếp số tiền vay vào tài khoản của nhà giao dịch. Số tiền này sẽ bị phong tỏa đặc biệt để mở vị thế và tự động rút ra khi đóng vị thế. Như vậy, nhà giao dịch thực sự có trong tay số vốn tại thời điểm giao dịch.

Các giải pháp kỹ thuật khả thi cho giao dịch Halal

Giao dịch giao ngay (spot trading) hoàn toàn phù hợp với Halal theo tất cả các ý kiến tôn giáo. Thật không may, hình thức này mang lại lợi nhuận ít ấn tượng hơn so với giao dịch kỳ hạn. Hai chỉnh sửa đề xuất trên cung cấp một phương án thay thế đáng tin cậy cho các nhà đầu tư Hồi giáo sùng đạo. Chúng không đòi hỏi đổi mới công nghệ đột phá, mà chỉ cần tổ chức lại các quy trình hiện có.

Với giải pháp đầu tiên, các hệ thống tính phí hiện tại có thể dễ dàng lập trình lại. Với giải pháp thứ hai, các cơ chế giữ tiền (escrow) đã tồn tại trong các giao thức blockchain và hệ thống truyền thống. Chỉ là áp dụng công nghệ sẵn có theo cách khác.

Cơ hội thị trường cho các nền tảng quốc tế

Các nền tảng có thể thực hiện các chỉnh sửa này sẽ mở rộng dịch vụ của mình tới gần 2 tỷ người dùng tiềm năng. Việc mở rộng này mang lại tiềm năng thương mại lớn ở các khu vực nơi Hồi giáo chiếm ưu thế hoặc có tầm ảnh hưởng đáng kể. Thêm vào đó, một chứng nhận phù hợp của Hồi giáo sẽ biến đổi nhận thức về dịch vụ tài chính kỹ thuật số tại các thị trường mới nổi. Các nhà giao dịch Hồi giáo, hiện đang bị loại trừ hoặc phục vụ kém, sẽ tích cực tìm kiếm các nền tảng cung cấp tính phù hợp này. Đây là lời mời gọi tái sáng tạo mô hình giao dịch ký quỹ phù hợp với các tín ngưỡng tôn giáo, đồng thời duy trì khả năng sinh lời của các dịch vụ cung cấp.