Ở tuổi 99, Charlie Munger đã thể hiện sức mạnh của một thiên tài đầu tư

Mùa thu của cuộc đời có thể trở thành thời gian yên bình, nhưng đối với nhà đầu tư nổi tiếng, đó lại trở thành giai đoạn của những quyết định táo bạo nhất. Charlie Munger, phó chủ tịch Berkshire Hathaway, đã sống những năm cuối đời như ít ai dám làm ở tuổi của ông: ông ký kết các đối tác kinh doanh mới, tham gia vào các ngành mà trước đây luôn tránh xa, và tích cực xây dựng di sản vượt qua chính mình. Vài ngày trước khi qua đời tại bệnh viện, ông yêu cầu người thân rời đi để nghe lần cuối giọng nói của Buffett — lời chia tay cuối cùng của hai kiến trúc sư huyền thoại của thế giới tài chính.

Tại sao Charlie Munger đột nhiên đặt cược vào ngành than

Đối với nhà đầu tư đã bỏ qua ngành than suốt sáu thập kỷ, quyết định năm 2023 trở thành một bất ngờ thực sự đối với các nhà phân tích. Theo The Wall Street Journal, khi phần lớn các nhà chơi thị trường chỉ thấy ngành này suy giảm và xuống cấp do giảm cầu, Charlie Munger lại nhận ra một logic phát triển hoàn toàn khác biệt.

Quan điểm của ông mang tính nghịch lý: trong bối cảnh nhu cầu năng lượng toàn cầu ngày càng tăng, than vẫn sẽ là nguồn tài nguyên cần thiết. Các nhà sản xuất vẫn còn lợi nhuận, và giá cổ phiếu của họ bị thị trường đánh giá thấp đáng kể. «Ông ấy đọc một bài báo tuyên bố ngành than đã hết thời, — nhớ lại con rể Hal Bortwick. — Phản ứng của ông rất thẳng thắn: “Vớ vẩn”.»

Tháng 5 cùng năm, Charlie Munger đã mua một lượng lớn cổ phần của Consol Energy, sau đó còn bổ sung vào Alpha Metallurgical Resources, công ty khai thác than cốc. Đến khi ông qua đời, giá trị của tài sản đầu tư này đã tăng gấp đôi, tài sản thứ hai cũng ghi nhận mức tăng đáng kể. Tổng lợi nhuận chưa thực hiện vượt quá 50 triệu đô la. Đó không phải là đầu cơ, mà là một lựa chọn chiến lược của người không sợ đi ngược đám đông.

Làm thế nào Charlie Munger giúp người hàng xóm trẻ xây dựng đế chế bất động sản

Nhưng khoản đầu tư đặc trưng nhất chính là mối quan hệ giữa các thế hệ. Năm 2005, cậu hàng xóm 17 tuổi tên Avi Mayer gõ cửa nhà Charlie Munger. Cậu gặp khó khăn trong học tập, nghi ngờ về tương lai của mình. Charlie Munger trở thành người nghe và người hướng dẫn, thuyết phục cậu từ bỏ việc vào đại học để học nghề qua quan sát và hoạt động thực tế.

Khi Mayer và người bạn thời thơ ấu Reuven Gradon sau này chú ý đến thị trường bất động sản, Charlie Munger không chỉ ủng hộ ý tưởng — ông còn trở thành đối tác tích cực. Từ năm 2017, bộ ba cùng nhau mua lại các khu căn hộ nhiều tầng ở Nam California, tích lũy danh mục khoảng 10.000 căn hộ. Sự tham gia của ông là toàn diện: từ chọn vị trí, đánh giá chất lượng xây dựng, đến lựa chọn màu sắc và thiết kế cảnh quan.

Theo lời khuyên của ông, công ty Afton Properties đã ký các hợp đồng vay dài hạn với lãi suất thuận lợi, giữ các tài sản trong thời gian dài, tránh các kế hoạch đầu cơ. Chiến lược này đã chứng minh là chính xác: giá trị hiện tại của danh mục vượt quá 3 tỷ đô la. Đáng chú ý, Charlie Munger vẫn tiếp tục đưa ra các quyết định kinh doanh cho đến những tuần cuối cùng của cuộc đời — một thương vụ mua bán bất động sản gần chi nhánh Costco đã được hoàn tất vài ngày sau khi ông qua đời dựa trên các chỉ đạo trước đó.

Đấu tranh với thời gian: sức khỏe, cô đơn và sự kiên trì

Thập kỷ cuối cùng mang lại nhiều thử thách lớn. Phẫu thuật đục thủy tinh thể không thành công từ năm 1978 đã khiến mắt trái của ông hoàn toàn mù. Khoảng năm 2014, vấn đề còn ảnh hưởng đến mắt phải: rối loạn dây thần kinh thị giác đe dọa mất thị lực hoàn toàn. Theo lời kể của người bạn Li Lu, Charlie Munger đối mặt với khả năng này với sự bình tĩnh hiếm có, thậm chí còn chuẩn bị học cách đọc bằng chữ nổi Braille. May mắn thay, mắt phải của ông dần hồi phục.

Khả năng di chuyển giảm sút — ông từ bỏ golf, bắt đầu đi lại bằng gậy. Nhưng tinh thần vẫn không bị lung lay. Ông đùa về tuổi thọ của mình, đổ lỗi cho Diet Coke, và từng nói với khách: «Ô, nếu tôi còn ít nhất 86 tuổi!» Trong chuyện ăn uống, gia đình đã từ lâu chấp nhận sở thích của ông với hotdog Costco và burger In-N-Out.

Charlie Munger nhận thức rõ về nguy cơ cô lập xã hội khi về già. Mỗi thứ Ba, ông ăn sáng tại Los Angeles Country Club, xung quanh là những người cùng chí hướng và các doanh nhân trẻ hơn, thoải mái chia sẻ ý tưởng đầu tư và triết lý sống. «Ở tuổi của tôi, — ông nói với bạn bè, — hoặc tìm được đồng minh mới, hoặc sẽ hoàn toàn cô đơn.» Giao tiếp thường xuyên trở thành liều thuốc chống lại sự xa cách của ông.

Liên lạc cuối cùng: cách Charlie Munger chia tay Buffett

Dù trong thập kỷ cuối, Charlie Munger ngày càng ít tham gia các hoạt động của Berkshire Hathaway, mối liên hệ của ông với Warren Buffett vẫn không hề phai nhạt. Họ liên lạc khoảng bảy đến mười bốn ngày một lần, nhưng khoảng cách địa lý (Los Angeles so với Omaha) và vấn đề về thính giác ngày càng nặng khiến việc giao tiếp trở nên khó khăn hơn. Theo lời kể của con dâu Whitney Jackson, các cuộc nói chuyện của họ gần như hài hước: «Họ hét vào điện thoại. Những gì cần giữ bí mật, đều nghe rõ trong vòng một dặm xung quanh.»

Khi Charlie Munger được đưa vào phòng khám gần Montessito, ông đã hiểu rằng thời gian còn lại không nhiều. Ông yêu cầu gia đình rời khỏi phòng và gọi điện cho người bạn cũ. Họ không nói về công việc — chỉ nghe thấy giọng nhau lần cuối. Đó là kết thúc của hơn bảy mươi năm hợp tác, đỉnh cao của nó diễn ra trong sự yên lặng riêng tư của phòng bệnh, khi hai kiến trúc sư của hàng tỷ đô la chỉ đơn giản nói lời chia tay: «Tạm biệt».