Vitalik Buterin tiết lộ chiến lược mở rộng quy mô Ethereum: khí đa chiều và tương lai của blockchain

Đồng sáng lập Ethereum Vitalik Buterin đã trình bày phân tích chi tiết về chương trình mở rộng khả năng mạng đang được mong đợi. Tầm nhìn của ông bao gồm cả các bước công nghệ gần nhất cũng như các chuyển đổi dài hạn đầy tham vọng nhằm nâng cao đáng kể hiệu suất và độ bền của mạng.

Tại sao mở rộng quy mô trở thành nhu cầu cấp thiết

Ethereum đang đối mặt với vấn đề ngày càng tăng của trạng thái phình to — tích tụ dữ liệu dư thừa làm chậm mạng và tăng yêu cầu về tài nguyên của các nút. Điều này hạn chế khả năng của mạng xử lý nhiều giao dịch hơn mà không làm giảm hiệu suất. Buterin nhấn mạnh rằng giải pháp cho vấn đề này đòi hỏi một cách tiếp cận hệ thống, chia thành nhiều giai đoạn phát triển.

Glamsterdam: bước đột phá ngắn hạn trong mở rộng băng thông

Trong tương lai gần, công cụ chính để mở rộng sẽ là bản cập nhật sắp tới mang tên Glamsterdam. Bản cập nhật này giới thiệu một số cải tiến chính:

Danh sách truy cập cấp khối sẽ tăng tốc xác minh giao dịch bằng cách xác định trước các địa chỉ liên quan. Cơ chế ePBS (phân chia nhà sản xuất và xác thực mã hóa) sẽ cung cấp nhiều thời gian hơn để xác thực đầy đủ một khối, ngăn chặn lỗi do vội vàng. Điều chỉnh khí động học sẽ dựa trên thời gian thực hiện các hoạt động, đảm bảo giá cả công bằng hơn.

Song song đó, sẽ triển khai cơ chế bể chứa (reservoir) nhằm duy trì khả năng tương thích của máy ảo với các yêu cầu mới, đảm bảo các hợp đồng hiện tại vẫn hoạt động chính xác.

Khí đa chiều: bước chuyển cách mạng trong quản lý tài nguyên

Một yếu tố đổi mới của Glamsterdam là giới thiệu mô hình tính khí đa chiều. Thay vì giới hạn khí chung, các loại hoạt động khác nhau sẽ được tính riêng dựa trên tác động của chúng đến tài nguyên mạng.

Một cải tiến quan trọng sẽ là phân biệt chi phí tạo trạng thái. Khí tiêu hao để triển khai trạng thái mới của hợp đồng sẽ không còn tính vào giới hạn tiêu chuẩn, cho phép triển khai các hợp đồng quy mô lớn hơn mà không bị cắt giảm nhân tạo. Cách tiếp cận này dần tiến tới một hệ thống định giá khí đa chiều hoàn chỉnh, mang lại sự linh hoạt và bền vững kinh tế lâu dài cho mạng.

Tầm nhìn dài hạn: ZK-EVM và blob làm nền tảng cho tương lai

Trong trung hạn và dài hạn, sự phát triển của Ethereum sẽ tập trung vào mở rộng khả năng truy cập dữ liệu qua công nghệ blob và tích hợp ZK-EVM (Zero-Knowledge Ethereum Virtual Machine).

Dự án PeerDAS (Peer Data Availability Sampling) nhằm đạt được băng thông truyền dữ liệu 8 MB/s, cho phép các xác thực viên kiểm tra tính toàn vẹn của khối trực tiếp mà không cần tải toàn bộ dữ liệu. Điều này sẽ giảm đáng kể yêu cầu về băng thông của các thành viên mạng, làm cho việc tham gia dễ tiếp cận hơn.

Chiến lược của Buterin cho thấy rằng mở rộng quy mô Ethereum không phải là một bản cập nhật đơn lẻ, mà là một quá trình tiến hóa liên tục, cân bằng giữa hiệu suất ngắn hạn và độ tin cậy dài hạn. Mỗi giai đoạn đều được lên kế hoạch cẩn thận để tăng cường khả năng của mạng mà không làm tổn hại đến tính phi tập trung và an ninh.