Bạn có biết điều gì phân biệt các nhà giao dịch kiếm được tiền từ những người phá hủy vốn không? Câu trả lời rất đơn giản: họ thực sự hiểu PNL là gì và cách sử dụng nó như thế nào. Tôi không chỉ nói về việc nhìn vào con số cuối ngày, mà còn về việc diễn giải nó như một công cụ chiến lược cho giao dịch PNL.

Tôi đã dành nhiều năm để chứng kiến các nhà giao dịch nghiệp dư thậm chí không biết họ đang nhìn vào PNL đã thực hiện hay PNL trên giấy. Thật thất vọng vì sự khác biệt này rất quan trọng. PNL đã thực hiện là số thật, lợi nhuận hoặc lỗ bạn nhận được khi đóng một vị thế. Đó là con số thực sự quan trọng, đặc biệt khi bạn phải tính thuế. Trong khi đó, PNL chưa thực hiện là bóng ma trong ví của bạn, lợi nhuận tiềm năng dao động mỗi giây theo giá thị trường. Trông có vẻ giống nhau trên giấy tờ, nhưng hoàn toàn khác biệt.

Đây là nơi nhiều người mắc sai lầm. Họ tính toán PNL một cách ngẫu nhiên, không theo phương pháp nào cả. Tôi thích làm theo hệ thống hơn. Nếu bạn đã mua nhiều lần với các mức giá khác nhau, phương pháp FIFO (first in, first out) là tiêu chuẩn và đơn giản nhất để theo dõi. Nhưng tôi biết có những nhà giao dịch sử dụng LIFO trong thị trường biến động vì họ muốn bán các tài sản gần nhất và có khả năng giá cao hơn, tận dụng lợi ích về thuế. Rồi còn có phương pháp trung bình cộng có trọng số, đó là phương pháp tôi dùng khi có một danh mục phức tạp với hàng chục giao dịch. Nó cung cấp cho bạn một cái nhìn cân bằng mà không cần phải tính toán phức tạp trong đầu.

Nhưng sức mạnh thực sự của giao dịch PNL không nằm ở phần tính toán kỹ thuật, mà ở chỗ bạn làm gì với nó. Khi tôi phân tích PNL theo thời gian, tôi bắt đầu nhận thấy các mẫu hình mà trước đây không để ý. Những chiến lược nào thực sự hiệu quả? Những chiến lược nào khiến tôi mất tiền? Tôi đang mắc lỗi cảm xúc ở đâu? Đây là lúc PNL trở thành một công cụ học hỏi thực sự.

Quản lý rủi ro liên quan trực tiếp đến PNL. Nếu tôi theo dõi PNL chưa thực hiện, tôi biết chính xác khi nào cần cắt lỗ một vị thế. Tôi biết khi nào đã đạt đến giới hạn rủi ro của mình. Nhiều nhà giao dịch khác hy vọng giá sẽ bật lại, và PNL âm ngày càng sâu hơn. Đó là cách nhanh nhất để mất vốn.

Công cụ bị đánh giá thấp nhất trong giao dịch PNL chính là kỷ luật cảm xúc. Khi bạn thấy PNL của mình chuyển sang màu đỏ, nỗi sợ chiếm lấy kiểm soát. Khi thấy màu xanh, lòng tham thì thì thầm bảo bạn giữ vị thế mở lâu hơn một chút. Theo dõi PNL đều đặn giúp bạn thoát khỏi những cảm xúc này và đưa ra quyết định hợp lý. Nó giống như một chiếc gương phản chiếu chính xác nơi bạn đang mắc sai lầm.

Trong thực tế, hầu hết các sàn giao dịch đều cung cấp chức năng theo dõi PNL trực tiếp trong giao diện của họ. Gate, ví dụ, có hệ thống khá ổn để theo dõi cả PNL đã thực hiện và chưa thực hiện. Nếu bạn muốn chi tiết hơn, có các ứng dụng của bên thứ ba kết nối với nhiều sàn và cung cấp cái nhìn toàn diện. Một số nhà giao dịch thích làm mọi thứ thủ công bằng bảng tính, và thành thật mà nói, nếu bạn có kỷ luật để làm điều đó, đó là phương pháp minh bạch nhất.

Đây là điểm cuối cùng: PNL không chỉ là một con số kế toán. Nó là phản hồi mà thị trường cung cấp về các quyết định của bạn. Dù bạn là người mới bắt đầu hay nhà giao dịch dày dạn kinh nghiệm, hiểu cách hoạt động của giao dịch PNL và cách sử dụng nó một cách chiến lược sẽ thay đổi cuộc chơi. Nó không đảm bảo lợi nhuận, nhưng đó là sự khác biệt giữa việc điều hướng thị trường crypto mù quáng hay có bản đồ thật sự. Và trong một thị trường biến động như thế này, một bản đồ đáng giá hơn vàng.