Các bạn ơi, tôi muốn chia sẻ về cấu trúc blockchain thường gây nhầm lẫn, đặc biệt là về L0, L1, L2, và L3. Điều này rất quan trọng để hiểu cách công nghệ blockchain phát triển.

Vì vậy, giả sử chúng ta hình dung blockchain như một kim tự tháp, mỗi lớp có vai trò khác nhau. L0 là nền tảng cơ bản nhất, L1 là phần chính làm trụ cột, L2 là phần trên để thêm tính năng, còn L3 là các ứng dụng mà chúng ta sử dụng hàng ngày.

Bắt đầu từ dưới lên, L0 giống như hệ thống truyền dữ liệu. Nó xử lý việc truyền tải thông tin giữa các nút trong mạng blockchain, sử dụng mã hóa và lưu trữ phân tán để dữ liệu luôn an toàn. Ví dụ như IPFS và Filecoin, chúng giữ gìn tính toàn vẹn của dữ liệu và có thể cho phép giao dịch xuyên chuỗi.

Tiếp theo là L1, lớp giao thức chính làm cốt lõi của hệ thống blockchain. L1 là giải pháp nâng cấp hiệu suất của blockchain trực tiếp từ giao thức. Bitcoin và Ethereum là ví dụ điển hình của L1, chúng xử lý giao dịch theo các cách khác nhau. Bitcoin dùng PoW với độ an toàn cao nhưng tốc độ thấp. Ethereum ban đầu cũng dùng PoW, giờ chuyển sang PoS hiệu quả hơn. Cũng có BSC với 50 validator dùng PoSA, có thể xử lý block time ngắn và chi phí thấp. Avalanche cũng là L1 tập trung vào tốc độ và khả năng mở rộng.

Nếu L1 là nâng cấp giao thức cơ bản, L2 là cách khác để mở rộng quy mô. L2 là giải pháp ngoài chuỗi giúp giao dịch nhanh hơn mà không cần thay đổi quy tắc của blockchain gốc. Lightning Network dùng state channel, Optimistic Rollup và ZkRollup là các giải pháp gom nhóm giao dịch ngoài chuỗi chính để nhẹ nhàng hơn. Kết quả là giao dịch nhanh hơn và phí thấp hơn.

Còn L3 là các ứng dụng mà chúng ta dùng trực tiếp. DeFi, NFT, DApps, tất cả đều là L3. Chúng xây dựng trên L2 hoặc L1, mang đến trải nghiệm đa dạng cho người dùng.

Thực ra, mỗi lớp đều phụ thuộc lẫn nhau. L0 xử lý truyền dữ liệu, L1 là xương sống xử lý giao dịch, L2 tối ưu tốc độ, còn L3 cung cấp tiện ích. Vì vậy, rất quan trọng để hiểu cách tất cả hoạt động cùng nhau.

Có thể có điều gì đó sai trong phần giải thích của tôi, nhưng ý tưởng cơ bản là vậy. Nếu ai muốn thảo luận thêm hoặc chỉnh sửa, cứ chia sẻ trong bình luận. Đối với những ai muốn khám phá sâu hơn, có thể xem một số dự án như OP, ARB, BNB trên sàn giao dịch. Mỗi dự án có đặc điểm và trường hợp sử dụng riêng biệt trong hệ sinh thái blockchain.